HÃY ỦNG HỘ BỘ TRƯỞNG GIÁO DỤC!

ách nay một tháng, tại một bữa tiệc cưới, một người bạn ngồi đồng bàn nói nhỏ với tôi: "Cha quen viết báo, cha hãy viết một bài ủng hộ ông tân Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đi!" Hơi ngạc nhiên về đề nghị này, tôi hỏi lại: "Có cần thiết không?" Đáp: "Cần chứ! Rất cần!" Rồi chúng tôi bắt qua đề tài giáo dục và công việc của ông tân bộ trưởng.

Từ khi nhậm chức, ông BT tỏ ra rất năng nổ, xông xáo, đi hết Bắc chí Nam quan sát tận mắt, đánh giá sâu sát tình hình các nơi nhất là những nơi có vấn đề. Ông tỏ ra cởi mở, sẵn sàng nghe các ý kiến, quan tâm tìm sự đồng thuận của xã hội, có khi không ngại viết báo để nêu lên quan điểm, chính kiến của mình. Ông cũng tỏ ra quyết tâm và quyết liệt nhưng vẫn giữ được một phong thái nhẹ nhàng, mềm mỏng, "tình nghĩa" như chúng ta đang thấy trong việc xử lý vụ học sinh Bùi Minh Trí đột nhập phá hoại trang điện tử của chính Bộ GD-ĐT chẳng hạn. Bộ máy ì ạch nặng nề đã nhúc nhích. Một sinh khí mới bắt đầu thổi vào ngành giáo dục.

Trong khối lượng đồ sộ của các việc phải làm, ông đã "đánh" vào khâu nào trước nhất? Trong hội nghị tổng kết năm học 2005-2006 ngày 31-7-2006, ông BT đã cùng với 64 giám đốc Sở GD-ĐT các tỉnh, thành và những giáo viên xuất sắc phát động cuộc vận động nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục. Trong Báo cáo đọc trước Quốc Hội ngày 7-11-2006, ông nói rằng đó là "khâu đột phá trong năm 2006-2007 để lập lại trật tự kỷ cương nền nếp trong dạy và học và quản lý giáo dục, làm tiền đề khai triển những giải pháp khác". Cuộc vận động được dư luận rất quan tâm này quen gọi là cuộc vận động "Hai Không". Sau này sẽ còn tiến tới một không thứ ba nữa là "không đọc-chép" khi dạy và học.

Ông BT làm hay như vậy, thế thì tại sao ông bạn tôi nói trên đây, lại còn bảo tôi nên lên tiếng góp phần ủng hộ ông? Mọi người không ủng hộ hết sao?

Tôi nhớ lại một số ý kiến đã được đưa ra trên báo chí tỏ ý nghi ngờ về khả năng thành công của cuộc vận động chống tiêu cực của tân BT Bộ GD-ĐT, coi đó rồi ra cũng chỉ là đóm lửa rơm bùng lên rồi tắt theo kiểu phong trào thôi. Tôi cũng nhớ lại những vụ tiêu cực vẫn tiếp tục xảy ra ngay cả từ sau cuộc vận động đó tới nay, như "chạy" trường "chạy" lớp, gian lận thi cử, học giả bằng thật, chỉ tiêu thành tích phải đạt bằng được cho trường, cho địa phương, cho tỉnh thành mình. Thậm chí, người ta đã phát hiện một cán bộ tiêu cực trong một cuộc thi tuyển nhân viên cho ngành ngay tại Bộ. Mới đây nhất ông Nguyễn Thiện Nhân công khai nhận định rằng tiêu cực ở khối đại học, cao đẳng hiện còn nhiều hơn ở khối trung học nữa.

Phải công nhận rằng những nổ lực đổi mới của tân bộ trưởng chưa tạo ra được một biến chuyển triệt để rộng khắp. Mà người ta tỏ ý nghi ngờ cũng là điều dễ hiểu. Bao nhiêu cuộc gọi là cải cách của các bộ trưởng tiền nhiệm đả chẳng đitới đâu, thậm chí càng cải cách càng đẻ thêm vấn đề để cải cách! Nhưng ta phải công bằng. Hỏi trong ngành nào ngoài giáo dục, vốn cũng đầy dẫy tiêu cực, những người đứng đầu đã làm được một cuộc vận động mà cho đến nay phải nhìn nhận là đầy quyết tâm, quyết liệt và bền bỉ như thế? Trả lời cho những người nghi ngờ về thành công của cuộc vận động "hai không", ông nói: "Kết quả bước đầu tuy giản dị nhưng rất đáng mừng: nhận thức trong ngành, trong xã hội về tiêu cực, gian lận thi cử có thể thấy khác cách đây một năm rất nhiều. Nhận thức được thay đổi quan trọng lắm." Đàng khác, thử hỏi ai có phép mầu để thay đổi một sớm một chiều những cơ chế lỗi thời, những cách nghĩ cách làm, những "lề thói" sai trái nhưng đã trở nên gần như là máu thịt của cái xã hội này? Và biết đâu có những người cố tình muốn duy trì tình trạng cũ vì biết mình không còn sức theo kịp những yêu cầu mới hoặc vì sợ mất đi những mối lợi nào đó? Vì thế tôi thiển nghĩ rằng cần "cảnh giác" để phân biệt những người góp ý phê bình xây dựng và những người lên tiếng phê bình với mục đích không trong sáng.

Sau hết, dù ông bộ trưởng và những người chủ chốt khác trong ngành có tài giỏi và quyết tâm đến đâu cũng không thể một mình làm xoay chuyển được tình hình. Phát triển giáo dục và đào tạo là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó vai trò quan trọng đặc biệt thuộc về các nhà giáo và các cán bộ quản lý giáo dục ở mọi cấp. Vậy, bằng cách này hay cách khác, tất cả chúng ta nữa, cũng hãy ủng hộ ông bộ trưởng giáo dục Nguyễn Thiện Nhân!

14. 1. 2007
Lm Nguyễn Hồng Giáo, dòng Phanxicô