VƯỢT QUA

Nhân tháng Thánh Tâm, nghĩ về ơn gọi linh mục

ách đây chưa lâu, một linh mục bạn thật thà tâm sự: "Thú thật, lúc đầu tôi muốn từ chối viết bài suy niệm cho kỳ tĩnh tâm linh mục tháng này. Nhưng rất nhanh, cũng ngay trong cuộc nói chuyện bằng điện thoại đó, không hiểu sao, thay vì chối từ, tôi đã trả lời tức khắc với linh mục phụ trách: 'Con sẽ lấy đề tài là...".

Muốn từ chối nhưng không từ chối, mà lại còn lập tức nói ngay chủ đề, hóa ra người viết thừa hấp tấp, thiếu chín chắn?

Với bản thân, tôi thấy anh bạn của tôi đã làm một cuộc "vượt qua". Dẫu rất nhỏ, dẫu chỉ là một khoảnh khắc như bao khoảnh khắc trong đời thường, lại là một cái gật đầu thay cho cái lắc đầu, là thái độ đón nhận thay cho lời từ chối. Và ẩn sâu trong những điều tưởng chừng đơn lẻ của đời thường, nó cho thấy sự chiến thắng chính mình. Chiến thắng bản thân như thế mà không là vượt qua đó sao?

Một dẫn chứng cụ thể thay cho biết bao nhiêu lần trong đời mình, chúng ta đã vượt qua như thế, và cũng để thấy biết bao nhiêu lần ta không làm nổi một cuộc vượt qua, dù rất nhỏ nhặt.

Nhìn lên Thánh Tâm Chúa Giêsu, chúng ta cảm nhận con đường vượt qua của Thiên Chúa là một khoảng cách lớn, từ trái tim Thiên Chúa đến trái tim Con Người. Vượt qua -- một khoảng cách lớn: bởi làm sao một Thiên Chúa lại trở nên người!

I. VƯỢT QUA, QUÀ TẶNG CỦA TÌNH YÊU

Thiên Chúa được tôn vinh là Ðấng "Thánh, Thánh, chí Thánh", Ðấng tạo thành trời đất, là chủ tể muôn loài, Ðấng đầy quyền năng, mạnh mẽ, là Ðấng đáng kính sợ. Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, cũng chính là Thiên Chúa. Vẻ uy nghi của Thiên Chúa cũng chính là của Chúa Giêsu.

Làm sao một Thiên Chúa như thế lại trở nên người? Một lời hỏi không ai dám đặt ra, không ai dám nghĩ tới, lại là sự thật. Kể từ khi mang lấy thân phận xác phàm, Thiên Chúa làm người có tên là Giêsu ấy, cũng bắt đầu mang trong lồng ngực một quả tim xác thịt: một quả tim lưu giữ bầu máu nóng rất con người, một quả tim đập những nhịp đập giống như mọi người. Giêsu ấy vẫn chất chứa tình cảm mang đậm tính người: đã khóc khi đứng trước nỗi đau (Ga 11, 32); đã nổi giận khi chứng kiến sự sai quấy (Ga 2, 15- 17); đã quở trách nặng lời đối với thói đạo đức giả hoặc đối với sự chậm tin của các môn đệ (Mt 11, 21- 24; Mt 16, 23); đã đau khổ tột cùng đến nỗi xuất mồ hôi nặng như máu khi đối diện với cái chết bi thương (Lc 22, 44).

Một quả tim rất người như thế lại mang sức mạnh kỳ diệu đến mức lạ thường: Trái Tim Giêsu lại chính là Thánh Tâm Chúa Giêsu. Tình yêu nơi Trái Tim Giêsu lại biểu lộ tình yêu Thiên Chúa. Mang Trái Tim chất chứa tình yêu Thiên Chúa, mọi hoạt động nơi con người Giêsu: nhập thể, hạ sinh, sống, chết sống lại, được tôn vinh trên trời... đều mang lại cho đời ơn cứu độ của Thiên Chúa.

Sức mạnh kỳ diệu của ơn thánh là thế. Huyền nhiệm cao đẹp đến mức lạ thường là thế. Dù không thể hiểu hết lối đường của Thiên Chúa, người Kitô hữu mãi mãi vẫn tuyên xưng rằng: Chúa Giêsu là Thiên Chúa. Tình yêu nơi Chúa Giêsu là tình yêu cứu độ: một tình yêu có sức hoàn trả lại sự sống và hủy diệt sự chết. Vì thế, trong đêm vọng phục sinh, cả cộng đoàn Kitô hữu nhìn ngắm Thánh Tâm bị đâm thấu để trao ban ơn tha thứ mà như vui mừng reo lên:
"Tôi đã thấy nước
Từ bên phải đền thờ chảy ra
Và nước ấy chảy đến những ai,
Thì tất cả đều được cứu rỗi và reo lên: Alluia! Alleluia."

Ðền thờ ấy chính là thân xác Ðấng chịu đóng đinh. Dòng nước ấy chính là dòng máu mà Ðấng chịu đóng đinh trao ban cho đến giọt cuối cùng, được trào ra từ cạnh sườn bị đâm thấu. Tất cả những điều ấy không là vượt qua đó sao? Thiên Chúa uy quyền đã trở nên phàm nhân ... một cuộc vượt qua cả thể.

Khi nói tới vượt qua, Giáo Hội từ bao đời vẫn hiểu đó là mầu nhiệm sự chết và sống lại của Chúa Giêsu. Thánh Kinh cũng nhấn mạnh đến mầu nhiệm vượt qua trong sự chết và sống lại của Chúa Giêsu. Nhưng nếu hiểu vượt qua theo nghĩa rộng, chính bản thân Chúa Giêsu đã là một cuộc vượt qua. Ðúng hơn: một hành trình vượt qua. Vì vượt qua trải dài suốt cuộc đời của Người. Vượt qua trong tử nạn và phục sinh là đỉnh điểm của mọi cuộc vượt qua. Tử nạn và phục sinh là lời nói xác quyết của một tình yêu làm nên bề dày lịch sử, một thứ lịch sử như một dòng chảy xuyên suốt lịch sử nhân loại, cứu lấy từng cuộc đời của mỗi con người: lịch sử cứu độ. Tử nạn và phục sinh cũng là một cuộc vượt qua chung kết cho một tình yêu cứu độ. Gọi là vượt qua chung kết, bởi chỉ một lần Chúa Giêsu dâng hiến bản thân mình thôi, ơn cứu độ chảy tràn mọi thế hệ khắp nhân gian. Ðiều đó thư Do Thái (9, 12) đã từng nói tới: "Người chỉ vào cung thánh một lần thôi, và đã lãnh được ơn cứu chuộc vĩnh viễn cho chúng ta".

Hành trình vượt qua tưởng như xa lắm. Khoảng cách từ Thiên Chúa đến thân kiếp con người, từ tình yêu Thánh Tâm đến tình yêu biểu lộ nơi trái tim con người, tưởng như xa lắm, lại chỉ là cuộc vượt qua được thực hiện nơi một con người lịch sử: Chúa Giêsu. Và nếu Chúa Giêsu chính là cuộc vượt qua của tình yêu Thiên Chúa, thì quả thật, vượt qua là quà tặng của tinh yêu.

Sau khi suy nghĩ về hành trình vượt qua như là quà tặng của tình yêu Thiên Chúa, tôi hiểu được điều mà nhà văn Aitmatov đặt ra cho nhiều người không chấp nhận đức tin: "Tại sao Giêsu đã ngã gục trên thập tự rồi, mà trí tuệ loài người vẫn cứ mãi trăn trở? Tại sao thế gian này cứ mãi qua đi, mà lời Giêsu thì không cũ bao giờ?". Chỉ có sức mạnh tình yêu của Thiên Chúa, mới có thể đánh vào tâm tư con người và vĩnh cửu hóa chân lý sống mà Người đã dạy. Tình yêu ấy là một cuộc vượt qua đến từ Thiên Chúa trao ban cho con người như một quà tặng vô giá.

II. LINH MỤC SỐNG MẦU NHIỆM VƯỢT QUA

Nếu vượt qua là quà tặng của tình yêu Thiên Chúa, thì linh mục, người của mầu nhiệm vượt qua, có trách vụ rao giảng mầu nhiệm ấy, phải là người trước tiên sống mầu nhiệm ấy. Ðể có thể hiến thân mình trở thành một cuộc vượt qua như là quà tặng của tình yêu đối với anh chị em mình. Ta hãy để đời mình được vượt qua hóa, và cùng anh chị em tiến đến cuộc vượt qua cuối cùng hướng về vĩnh cửu.

1. Ðể đời ta được vượt-qua-hóa

Nếu linh mục Giêsu đã có một trái tim tình yêu dâng tặng cho đời, thì chọn lựa làm linh mục cũng phải là chọn lựa sống cho tình yêu. Ðể có được chọn lựa ấy, đời ta phải là một cuộc đời được vượt qua hóa như Chúa Giêsu.

Khởi đi từ câu chuyện rất đời thường: một linh mục bạn thay vì từ chối đề nghị của một linh mục khác, đã đồng ý viết suy niệm, chúng ta suy nghĩ về ơn vượt qua. Nếu ơn vượt qua cứ diễn ra suốt đời như thế, thì đời ta đã thấm đẫm ơn ấy. Nhưng sự thấm đẫm đầy hay vơi, nông hay cạn là tùy thuộc tình yêu của ta. Nếu lắng đọng tâm hồn, và thành thật xét mình kỹ lưỡng, ta sẽ cân đo được tình yêu của mình. Chẳng hạn giờ nghỉ ngơi lại được mời đi kẻ liệt, hay một lần nào, ta nghe được ai nói về đời tư, gièm pha việc làm của ta, ai đó có thái độ đố kỵ, hoặc buông lời mỉa mai ta… Có khi nặng hơn, chửi bới, hạ nhục, thù nghịch, đe dọa hãm hại ta… Những lúc như thế, ta có làm nỗi một cuộc vượt qua?

Chọn lựa làm linh mục, có lẽ ta cũng giống như nhà thương gia kia đi tìm ngọc quí. Tìm được rồi, bán tất cả để chỉ mua lấy một viên ngọc (Mt 13, 45-46). Cũng vậy, viên ngọc NƯỚC TRỜI mà mình đã chọn lựa, đòi ta phải hy sinh, phải kiên trung, phải chiến đấu, phải biết bỏ mình, bỏ ý riêng... không phải một ngày hay một buổi, mà là một đời. Vì những đòi hỏi của Tin Mừng triệt để như thế, mà ta vẫn trung thành với chọn lựa của mình, đó chính là lúc ta nên giống Chúa Giêsu trên đường thánh giá mà Chúa mời ta bước theo Người.

Hóa ra giữ lấy viên ngọc Nước Trời, cũng đồng nghĩa với ơn gọi trung thành vác thập giá đời mình theo Chúa Kitô. Nhưng sự thật cuộc đời bày ra trước mắt, dễ làm ta quên mất điều này. Bởi đó ta dễ theo thói đời, dễ rơi vào thái độ an thân. Nặng hơn: tìm lợi lộc vật chất, quyền chức, thế giá, ảnh hưởng... Ðiều này vô tình lại được hỗ trợ bởi thái độ cả nể đối với linh mục của nhiều người, làm cho ta càng nghĩ mình là trên, là nhất, có khi quên mất tha nhân. Nếu không làm nổi một cuộc vượt qua, dù không cố ý, nhưng có thể làm ta vô tình bẻ cong hai tiếng linh mục mà lẽ ra, ta phải cố công vun bồi cho hai tiếng ấy đầy đặn hơn. Ta dễ làm biến dạng lý tưởng linh mục mà ngày chịu chức, ta hăm hở đón nhận. Rất cần thiết cho một hành trình vượt qua, đi từ những cái nhỏ nhặt đời thường đến những gì làm nên căn tính linh mục.

Vì Thánh Tâm Chúa Giêsu là mạc khải tình yêu không cùng của Thiên Chúa. Vì hành trình vượt qua là quà tặng của tình yêu, Thiên Chúa trao tặng con người, được biểu lộ nơi Trái Tim bằng xương, bằng thịt, rất con người của Chúa Giêsu. Vì khuôn mặt đau đớn, khổ nhục của thập giá Chúa Giêsu, diễn tả cách trung thực lòng thương xót của Thiên Chúa, và mời gọi ta tháp nhập thập giá đời mình để bước theo Người. Vì trên thập giá, nhân loại đã xé lồng ngực của Ðấng là Thiên Chúa làm người, để dòng máu tuôn trào thành dòng máu cứu chuộc mình. Và vì sự thổn thức, vì sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa lớn cho đến độ, hình tượng Thánh Tâm không còn đập trong lồng ngực mà để lộ ra bên ngoài cho mọi người nhìn vào đó mà học đòi yêu thương.

Vì tất cả những lý do trên, mà ta cần hội nhập hành trình vượt qua. Như Thiên Chúa, qua Chúa Giêsu, ta cũng trao tặng tình yêu, cũng diễn tả khuôn mặt đầy yêu thương, lòng nhân từ của Thiên Chúa. Ta cũng biểu lộ giá trị của ơn cứu chuộc là giá trị xuất phát từ thập giá. Nếu đời ta được vượt qua như thế, ta sẽ là con người giữa con người hơn, anh em với anh em hơn. Trong thánh chức của mình, nếu đời ta được vượt qua hóa như thế, ta sẽ là Kitô hữu cùng anh em của ta hơn, và là linh mục cho anh em của ta hơn.

Ðó không là ý nghĩa của chọn lựa sống đời thánh hiến trong chức linh mục đó sao?

2. Hướng về vĩnh cửu

Trong đức tin, ta biết rằng, cuộc sống là một hành trình vượt qua. Trên hành trình đó, ta đã vượt qua nhiều lắm, nhưng không ít lần thất bại, bởi ta còn chần chừ, tính toán, ích kỷ, so đo hơn thiệt... Nhưng điều quan trọng nhất không phải là bản tính yếu đuối của ta, mà là ta có cố gắng chiến đấu, để mỗi một ngày, ta có khả năng vượt qua tính bất tất của mình hơn không mà thôi.

Hành trình vượt qua của cuộc đời mỗi người là tiến về vận mạng vĩnh cửu của mình. Hành trình này kết thúc ở cuộc vượt qua cuối cùng đi vào cái chết để sống đời sống mới. Thái độ sống của ta, tất cả những gì ta làm được hay chưa làm được hôm nay đều có giá trị vĩnh cửu. Chính vì sự bất biến này mà từng phút giây của cuộc đời, ta cần phải vượt lên chính mình.

Hành trình vượt qua trải dài cả cuộc đời chắc chắn sẽ qua nhiều chông gai, nhưng được tiến về vĩnh cửu, tiến về đời sống mới, đó là niềm hy vọng, là sự vinh quang của bất cứ ai tin nơi tình yêu Chúa.

3. Một lời nguyện

Lạy Chúa Giêsu, để diễn tả tình yêu, Chúa đã biểu lộ bằng nhiều biểu tượng: Lời Chúa, Thánh giá, bí tích, đặc biệt là bí tích Thánh Thể. Trong các biểu tượng đó, có một hình tượng hết sức cụ thể: hình tượng Trái Tim. Còn gì đậm nét và dễ ghi khắc trong tâm trí chúng con cho bằng ngắm nhìn một bầu tim rực lửa, đã không còn gõ những nhịp đập trong lồng ngực nữa mà đã lộ ra bên ngoài như một biểu tượng làm bằng chứng yêu thương. Một quả tim thổn thức đến như vậy, một tình yêu tha thiết và mảnh liệt trao dâng đến như vậy, lẽ nào chúng con không rung động!

Lạy Chúa Giêsu, Trái Tim của Chúa là Trái Tim rộng mở đón nhận hết mọi người và ôm trọn cả loài người chúng con. Nơi Trái Tim Chúa, kẻ lao nhọc và gánh nặng tìm được chốn nghỉ an, kẻ bất hạnh tìm được niềm vui, kẻ yếu đuối tìm được chỗ dựa vững chắc, kẻ khốn cùng tìm được nguồn an ủi, kẻ cô độc tìm được một người bạn chân thành.

Xin cho trái tim chúng con biết đập bằng nhịp đập của tình yêu Chúa, biết cảm thông, chia sẻ để chúng con vui với ai mừng vui và khóc với ai đang khổ sầu.

Xin làm lan tỏa tình yêu nơi Trái Tim Người đến chúng con, để chúng con biết đón nhận yêu thương và sống rất yêu thương, không vì những lời chào trịnh trọng, áo mũ xênh xang, châu ngọc quí phái, nhưng vì chính bản thân những con người: từ những em bé nghèo rách, những cụ già neo đơn, những người lang thang vì thiếu nhà ở, những kẻ tàn tật, những ánh mắt thèm được yêu thương. Xin cho con hiểu nỗi lòng người cha lam lũ, người mẹ tảo tần, người em thất học, những anh chị quê mùa...

Trên hết mọi sự, xin cho chúng con nhuần thấm hành trình vượt qua của Chúa, và từng ngày sống trong đời, chúng con được vượt qua hóa để chúng con xứng đáng là Con Thiên Chúa với Chúa, và làm anh em giữa muôn người như Chúa.

JB. Nguyễn Minh Hùng