Lm Trần Quý Thiện

T

rong các đam mê lôi cuốn đời sống con người là tiền bạc, danh vọng và lạc thú, có lẽ tiền bạc có ma lực cuốn hút con người nhiều nhất và mãnh liệt nhất.

Theo tâm lý học, đối với rất nhiều người, khi đời sống đã về chiều, thường tâm tư con người ít còn bị lôi cuốn chạy theo danh vọng hay lạc thú, nhưng tiền bạc của cải vẫn còn là một thứ đam mê mà con người vẫn mải miết chạy theo để thu vén, tích lũy hay chiếm đoạt, vì "đồng tiền liền khúc ruọät."

Trong thời buổi thượng tôn kim tiền ngày nay, người đời thường coi bạc tiền của cải là trên hết, vì họ nghĩ rằng có tiền là có tất cả, đúng như người đời thường nói: "Có tiền mua tiên cũng được."

Nhìn vào thực trạng xã hội hôm nay, người ta đau buồn khi thấy bao nhiêu đau thương đổ vỡ trong gia đình, bao nhiêu tranh chấp chia rẽ đến với các đoàn thể, bao nhiêu lý tưởng cao quý mà các đảng phái tổ chức theo đuổi đã sụp đổ, hầu hết đều do tiền bạc chi phối lũng đoạn!! Lúc đó vấn đề thi đua để săn đuổi tiền bạc của cải đã trở thành một phong trào, mà ngày nay người ta gọi là "tham nhũng" đã làm sụp đổ bao chế độ, phá hoại và bôi đen đời sống của rất nhiều người!! Vậy phải có quan niệm nào khi chúng ta nói về con người và tiền bạc!!

CHUNG QUANH CHUYỆN EM BÉ TRIỆU PHÚ VIỆT NAM

Từ đầu năm dương lịch đến nay, dư luận trong và ngoài nước đã bàn tán chung quanh chuyện một em béViệt Nam được thừa kế một tài sản khổng lồ của ông bố người Mỹ để lại. Câu chuyện thời sự hi hữu này thế nào và tình tiết ra sao, chúng tôi đã cất công điều tra tìm hiểu và xin trình bày cống hiến quý độc giả, theo một tài liệu do đài phát thanh Á Châu Tư ï Do (Radio Free Asia) phổ biến căn cứ trên một bài báo của nữ ký giả Mary Curtius.

Theo Mary Curtius, trong khi chờ đợi tòa án giải quyết vấn đề phân chia tài sản khổng lồ lên tới hàng trăm triệu mỹ kim, đồng thời để bảo đảm an toàn cho hai mẹ con, tránh những vụ bắt cóc tống tiền có thể xảy ra, tháng 3 năm 1999 vừa qua, các luật sư đã đưa cả hai mẹ con từ Việt Nam sang sinh sống tại một thị trấn Miền Ðông Hoa Kỳ.

Qua định cư tại Hoa Kỳ chưa đầy 6 tuần lễ, người ta không ngờ em Nguyễn Bé Lory đã có thể thích nghi với đời sống tại đất nước tự do văn minh nhất thế giới này!

Em đã làm quen thật dễ dàng và tự nhiên với những em bé khác tại nhà trẻ. Thế nhưng các bạn học cùng lớp cùng trường và ban giám đốc nhà trẻ không ai có thể ngờ cậâu bé Việt lai Mỹ 4 tuổi này, rồi đây sẽ được thừa hưởng một gia tài kếch xù khoảng trên 30 triệu mỹ kim. Ðây là một số tiền quá lớn đối với mọi người, nói chi đến người Việt chúng ta, phần đông không bao giờ nghĩ tới và cũng không bao giờ mơ ước!! Nhưng đây lại là một chuyện khó tin nhưng có thực đang xảy ra trong Cộng Ðồng người Việt tại Hoa Kỳ.

Ngay chính bản thân chị Nguyễn Thị Bé, mẹ của em Nguyễn Bé Lory, 23 tuổi, cũng nhìn nhận: Khi sang đến đất Mỹ, có những lúc chị tưởng như mình đang sống trong một giấc mơ! Một giấc mơ thật lạ lùng như trong những truyện thần tiên huyền thoại, vì đang là một người hầu bàn tại một làng nhỏ ở Miền Trung Việt Nam, bỗng chốc được đưa sang Hoa Ky,ø để cùng với đứa con trai duy nhất của chị chờ lãnh một gia tài khổng lồ hàng chục triệu mỹ kim!!

Chúng ta hãy nghe chị Nguyễn Thị Bé tâm sự về quá khứ cuộc đời nghèo khổ của chính bản thân chị: "Tôi là một người con gái sinh ra trong một gia đình nông dân, tại một làng quê nhỏ, gần thị xã Phan Thiết, Miền Trung Việt Nam. Gia đình tôi gồm cha mẹ và 8 người con, sống chen chúc trong một căn nhà lá lụp xụp tồi tàn, nền đất, không có điện, nhiều lúc không có cả thức ăn thường ngày."

Vì gia đình quá túng quẫn, năm lên 13 tuổi, chị Nguyễn Thị Bé tình nguyện đi kiếm việc làm để cùng với cha mẹ phụ giúp gia đình và các em. Thoạt đầu, chị đi giúp việc nhà, rồi đi nấu ăn và giữ trẻ cho những gia đình trong làng. Sau đó may mắn chị kiếm được chân hầu bàn tại một nhà hàng của một khách sạn ở Thị xã Phan Thiết. Ðó là vào năm 1993, lúc chị mới 18 tuổi. Làm việc tại nơi đây ít lâu thì vóc dáng gầy gầy mảnh mai với mái tóc dài tới ngang lưng của chị đã lọt vào cặp mắt xanh của ông chủ.

Ông Larry Lee Hillblom vốn là người sáng lập đại công ty DHL, một trong những đại công ty lớn nhất thế giới chuyên trách chuyển giao thư tín đi khắp thế giới bằng đường hàng không. Vào thập niên 1970, ông Hillblom giao quyền quản trị các cơ sở quốc tế ấy cho những người đại diện khác trông coi, để tới vùng Ðông Nam Á triển khai những công cuộc kinh doanh khác. Trong hai thập niên 1980 và 1990, ông đã đầu tư tiền bạc vào việc mở những khách sạn, những nơi nghỉ mát và những sân chơi golf trong vùng này. Và Việt Nam là một trong những quốc gia nằm trong kế hoạch đầu tư của ông.

Nhưng Larry Hillblom lại có một cuộc sống khác thường của những người giàu tiền lắm bạc. Ông không lập gia đình. Tại những quốc gia ông đến kinh doanh, từ Phi Luật Tân đến Việt Nam tới các đảo Micronesia, ông thích la cà nơi các quán rượu, tìm kiếm những cô gái trẻ, nhất là các trinh nữ để mua dâm. Ông Larry Hillblom đã chọn đảo Saipan, một nơi nghỉ mát lý tưởng, cho xây cất một ngôi dinh thự lớn làm nơi cư ngụ.

Theo chị Nguyễn Thị Bé kể lại, lúc đó chị không biết một chữ tiếng Anh nào! Chị thường thấy ông Hillblom mặc áo thun, quần jean, nên chị cũng tưởng ông như những du khách khác và không bao giờ nghĩ ông ta là một nhà triệu phú có hàng trăm triệu mỹ kim! Sau một thời gian quen biết và gần gũi nhau, chị Nguyễn Thị Bé báo tin có thai, ông Larry Hillblom rất vui mừng khi nghe tin ấy và hứa với chị sẽ chu cấp tất cả cho đứa con.

Sau đó không lâu, nghe tin ông Hillblom tử nạn trong một chuyến bay trên một hòn đảo tại Micronesia, chị Nguyễn Thị Bé mới tiết lộ với một người bạn cùng làm tại khách sạn là chị đã có một đứa con với ông. Người này lập tức liên lạc với một luật sư đặc trách kinh doanh trong đại công ty của ông Hillblom. Và ngay năm 1997, chị Nguyễn Thị Bé được đưa tới gặp luật sư John Veague.

Khi tử nạn vào tháng 5 năm 1995, ông Larry Lee Hillblom đã để lại một gia tài khổng lồ, gồm những doanh vụ từ Hoa Kỳ sang đến Ðông Nam Á, vốn số vốn lên tới 550 triệu mỹ kim. Giấy tờ di chúc lại không rõ ràng, nên vấn đế phân chia gia tài khổng lồ này gặp rất nhiều rắc rối!!..

Người ta được biết: vào năm 1982, ông Larry Lee Hillblom đã lập một chúc thư nói rằng: Tất cả những tài sản của ông để lại sau khi qua đời sẽ được đầu tư vào một quỹ tín thác từ thiện, để tài trợ những công cuộc nghiên cứu y khoa, đặc biệt dành cho các chương trình của hệ thống đại học tiểu bang California, Hoa Kỳ. Nhưng sau khi ông qua đời, mọi việc không còn diễn ra đơn sơ giản dị như thế!!

Theo luật của đảo Saipan, nơi ông cư ngụ chính thức khi từ trần, lại quy định rằng: Sau khi lập di chúc mà có con thì đứa con này được tự động ghi vào danh sách thừa kế gia tài của cha mẹ quá cố, nghĩa là tất cả những người con của ông Larry Lee Hillblom, dù là con không chính thức, vẫn được thừa kế gia tài đó.

Sau khi luật thừa kế đảo Saipan được công bố, người ta thấy một số các cô gái bán bar ở Ðông Nam Á từ trong bóng tối đã từ từ bước ra khai báo là đã có con với ông Larry Lee Hillblom. Tổng cộng là 8 đứa trẻ. Một rắc rối lại xảy ra! Làm thế nào để chứng minh chúng đích thực là con của Larry Lee Hillblom?! Sau tai nạn máy bay, người ta không tìm thấy xác ông, còn các vật dụng cá nhân của ông thì những cô gái đã có thời chung sống với ông lại đem vất cả đi, vì thế không thể lấy được mẫu DNA của ông để thử nghiệm!! Mãi tới năm 1997, người ta mới lấy được mẫu máu của người mẹ ông để thử DNA, cuối cùng đã đưa đến kết luận là trong 8 đứa trẻ đòi thừa kế, chỉ có 4 em là máu mủ của Larry Hillblom. Và bé Nguyễn Bé Lory thuộc trong bốn em này.

Trong thời gian còn sống tại Việt Nam, để bảo đảm an toàn cho hai mẹ con bé Lory, hai luật sư đại diện là ông John Veague và ông Garrick Gallagher đã phải kín đáo di chuyển họ từ nhà này sang nhà khác, từ Miền Trung vào thành phố Sàigòn!! Mãi tới tháng 3 năm 1999, hai mẹ con bé Lory được đưa sang Hoa Kỳ sống tại một thị trấn vùng duyên hải Miền Ðông. Tin mới nhất cho biết em Nguyễn Bé Lory đã được gia nhập quốc tịch Hoa Kỳ.

Hiện nay em Nguyễn Bé Lory cũng như 3 em kia, mỗi em lãnh 5,000 mỹ kim hàng tháng, do Tổ Chức Quản Lý Di Sản của ông Larry Lee Hillblom gửi đến. Cuối tháng 4 năm 1999, tổ chức này đã bắt đầu giải ngân 50 triệu mỹ kim cho Quỹ Tín Thác Từ Thiện tài trợ những công cuộc nghiên cứu y khoa và cho 4 đứa con mà ông Hillblom không hề ghi trong bản di chúc.

Vấn đề phân chia di sản ông Larry Hillblom để lại thật nhiêu khê phức tạp! Những hồ sơ nạp tại các tòa án chồng chất lên cao tới hai thước! Và tổng số những luật sư liên quan đến vụ này thì đông đảo chưa từng thấy!? Mỗi đứa con của Larry Hillblom đều thuê ít nhất là10 luật sư đại diện để tranh đấu hưởng số tiền thừa kế! Tổ Chức Quản Lý Di Sản Larry Lee Hillblom thì thuê hơn 100 luật sư đại diện cho họ! Tính đến nay, chi phí cho những dịch vụ của những luật sư đó đã lên tới 25 triệu mỹ kim!!

Trong năm 1999 này, người ta hy vọng vấn đề chia gia tài sẽ được giải quyết xong. Phần của 4 đứa con rơi sẽ được hưởng số tiền tổng cộng khoảng 300 triệu mỹ kim, nhưng chúng phải trả 180 triệu tiền thuế lợi tức và thuế tài sản liên bang. Phần của Tổ Chức Quỹ Tín Thác Từ Thiện là 200 triệu mỹ kim miễn thuế. Số tiền còn lại được để vào các trương mục, sau này sẽ cấp phát tiếp cho 4 đứa con và quỹ tín thác nói trên.

Riêng phần của em Nguyễn Bé Lory được thừa kế khoảng 30 triệu mỹ kim. Số tiền này sẽ được để trong một trương mục ký thác tại Hoa Kỳ dành cho em. Người ta ước tính theo luật pháp Hoa Kỳ khi Nguyễn Bé Lory đủ 18 tuổi để lãnh tiền ra thì lãi đơn chồng lãi kép đó có thể lên gấp đôi, nghĩa là gần 60 triệu mỹ kim.

NGHĨ VỀ CON NGƯỜI VÀ TIỀN BẠC

Ðọc xong bản tin trên đây về những sự kiện chung quanh chuyện em bé tân triệu phú Việt Nam, Nguyễn Bé Lory, tôi không được hân hạnh biết phản ứng của quý độc giả thế nào? Nhưng riêng tác giả bài báo này đã có nhiều suy tư và những cảm nghĩ vui buồn lẫn lộn, buồn nhiều hơn vui!! Tôi xin được phép trình bày dưới đây:

Trước hết, niềm vui của tôi là thành thực chúc mừng em Nguyễn Bé Lory và thân mẫu em, Chị Nguyễn Thị Bé, vì với số tiền thừa kế khoảng 30 triệu mỹ kim, tuy mới 4 tuổi, nhưng em đã trở thành một tân triệu phú Việt Nam. Chúng tôi mừng vì từ nay cuộc sống của em và của chị được hoàn toàn bảo đảm, không còn phải lo lắng về phương diện tài chánh. Chị không còn là một cô gái lam lũ đi ở đợ, lo nấu ăn, giữ trẻ cho người ta trong một làng nhỏ tại Phan Thiết để có tiền phụ giúp cha mẹ. Chị không còn là một cô gái hầu bàn vất vả cực nhọc tại một khách sạn nhưng cuộc sống chị đã thay đổi như một giấc mơ trong những câu chuyện thần tiên huyền thoại. Là mẹ của một em bé triệu phú, từ nay chị có thừa điều kiện để giúp gia đình và các em tại quê nhà đang sống trong căn nhà lá tồi tàn lụp xụp, nền đất, không điện, không có đủ cơm ăn áo mặc hàng ngày.

Ðàng khác, niềm vui của tôi là chúc mừng chị và cháu đã được sang định cư tại một đất nước tự do giàu mạnh nhất thế giới, trở thành một thành viên trong Cộng Ðồng Người Việt tại Hoa Kỳ. Chị có điều kiện để có một đời sống ấm no, sung túc, hạnh phúc và cháu có môi trường tốt để học tập tiến thân thành tài. Nhưng đất Mỹ tuy là vùng đất hứa nhưng không phải không có những cạm bẫy, dưới những nhãn hiệu tự do dân chú quá trớn, nếu không biết tự chế sẽ phá hoại chính đời sống mình!! Tuy nhiên, tôi cũng không ngây thơ mà không nghĩ rằng cái giá triệu phú mỹ kim của cháu Lory đã phải trả bằng chính trinh tiết của một đời con gái của chính bản thân chị.

Qua cuộc đời ba chìm bảy nổi nhưng kết thúc có hậu của chị Nguyễn Thị Bé trên đây, tôi không khỏi buồn khi được đọc qua báo chí trong nước cho biết hiện nay hàng ngàn những cô gái trẻ Việt Nam, nhiều khi còn đang tuổi vị thành niên 12, 13 tuổi, đã phải bán thân cho khách tìm hoa ngoại quốc vì họ quá nghèo, quá khổ!! Từ thời Việt Nam mở cửa đi vào kinh tế thị trường đến nay, có thống kê nào cho biết có bao nhiêu cô gái trẻ đất Việt, vì muốn thoát khỏi cuộc sống quá nghèo khổ lam lũ trong nước, đã nhắm mắt lấy chồng ngoại ở Trung quốc, Ðài Loan, Ðại Hàn, Thái Lan v.v... Nhưng sự thực chỉ là làm vợ hờ hoặc tệ hơn đi ở đợ cho người ta!! Có thông kê nào cho biết hiện nay có bao nhiêu cô gái vùng quê, vì mưu sinh đã bỏ gia đình lên thành phố làm gái mãi dâm buôn hương bán phấn cho đời!!

Trở lại vấn đề phân chia tài sản: Có lẽ không có hình ảnh nào sống động và rõ nét nhất về ma lực cuốn hút của tiền bạc với con người bằng vụ tòa án xử phân chia gia tài ông Larry Hillblom: Hồ sơ nạp tại các tòa án chồng chất lên cao tới hai thước!! Tổng số luật sư liên quan đến vụ này đông đảo chưa từng thấy, gần 200 vị!! Hình như sức lôi cuốn của đồng tiền đã vượt trên tất cả! Cố tranh phần để được ăn chia trong vụ phân chia gia tài lên tới 550 triệu mỹ kim này!! Hình ảnh này có khác chi "triết lý nắm xôi" đối với thằng Bờm trong văn chương bình dân của người Việt chúng ta.

Trong tương quan giữa con người và tiền bạc, chúng ta thấy tiền bạc, của cải, tài sản, tự chúng là những vật vô tri vô giác, không tốt mà cũng không xấu. Tốt hay xấu đều tùy thuộc cung cách chúng ta xử dụng. Không ai trong chúng ta khờ dại mà không biết giá trị đích thực của tiền bạc, tài sản. Nhưng xử dụng hợp tình hợp lý là một chuyện. Tôn thờ, nhắm mắt chạy theo lại là chuyện khác.

Nhìn vào thực trạng xã hội hôm nay, chúng ta thấy người đời thường để cho tâm hồn mình xuôi theo tiền bạc của cải! Trong cuộc chạy đua để chiếm hữu cho có nhiều tiền bạc, thu vén cho đầy của cải, càng nhiều càng tốt, vô tình con người đã để cho tiền của làm chủ chính đời sống họ, hướng dẫn đường đi nước bước của họ, quy định cả tâm tình và thái độ sống của họ.

Lúc đó Thượng Ðế, lương tâm, nhân cách sẽ bị gạt ra khỏi lòng họ! Và đương nhiên tiền bạc, của cải sẽ là thần tượng mà họ tôn thờ bái phục. Họ có thể làm bất cứ việc gì, dù trái lương tâm, ngược lại luân thường đạo lý, phản lại công bình bác ái, để cố chiếm hữu tiền của càng nhiều càng tốt. Phải chăng đó không phải là tâm tư tình cảm của những người tham nhũng chuyên bóc lột người khác sao?!

Thực tế của đời sống thường cho ta những kinh nghiệm cay đắng về mặt trái của tiền bạc, của cải. Thường người ta có cảm nghiệm háo hức phấn khởi để đón chờ tiền bạc của cải đến. Nhưng cũng như sau yến tiệc linh đình, sau những cuộc truy hoan, những lễ lạc xa hoa, lòng con người lại chùng xuống, tự cảm thấy hoang vắng, thất vọng, chán chường! Người giàu có vui cười hưởng thụ đó, nhưng sau đó tâm hồn họ lại bối rối, lo âu vì bị cuốn hút vào những tham vọng khôn cùng khác. Lòng tham không bao giờ thỏa mãn. Tham vọng con người không bao giờ cùng!!

Niềm Tin Tôn Giáo sẽ cung cấp cho chúng ta một thái độ khôn ngoan: Ðó là Tinh Thần Khó Nghèo, để lòng ta không vương vấn những gì trần tục. Có tiền bạc như không có. Bán như không bán. Mua như không mua. Như không có gì mà lại làm chủ tất cả. Ðó là Tinh Thần Siêu Thoát trên những gì là trần thế: Vì tiền bạc của cải sẽ chôn vùi ta, nếu ta đội nó lên đầu. Tiền bạc của cải sẽ là bệ dưới chân ta, nếu ta đứng trên nó.