TỔ CHỨC LIÊN HIỆP QUỐC

Lm Trần Quý Thiện

C

on người là một sinh vật do Thượng Ðế sáng tạo luôn mang tính xã hội. Sinh ra trên đời, do nhu cầu của cuộc sống, con người không thể sống cô độc một mình như một ốc đảo giữa sa mạc mênh mông, khô cằn, chết chóc! Tự bản thân, con người cảm thấy cần phải sống với người khác, vì người khác, cho người khác và nhờ người khác.
Vì nhu cầu tâm sinh lý ấy, do những đòi hỏi vật chất và tinh thần, con người cảm thấy cần sự nâng đỡ của người khác, của xã hội. Trong phạm vi rộng lớn hơn, để vượt qua những tai họa của thời tiết như bão táp, lũ lụt, động đất, hạn hán, dịch tễ, đói khát, thảm họa chiến tranh, các quốc gia nhược tiểu cần đến sự viện trợ của các quốc gia giàu có hùng mạnh. Ðể tái thiết và phục hưng sau các cuộc chiến, quốc gia nào cũng cần sự yểm trợ của cộng đồng quốc tế.

Ðó chính là nguyên nhân mà ngày nay người ta thấy xuất hiện các tổ chức quốc tế trong mọi lãnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục. Tất cả các tổ chức quốc tế này sở dĩ được thành lập là để đáp ứng nhu cầu của con người, của các quốc gia, khi mà đời sống con người ngày càng phát triển, ngày càng nâng cao và ngày càng phức tạp. Tổ chức quốc tế lớn nhất thế giới hiện nay bao trùm các quốc gia trên toàn địa cầu là Tổ Chức Liên Hiệp Quốc cũng không ngoài định luật căn bản trên đây của con người. Ngày Chúa nhật 24 tháng 10, 1999 sắp tới là kỷ niệm 54 năm ngày thành lập, chúng tôi xin trình bày tổ chức quốc tế này cống hiến quý độc giả.

NGUỒN GỐC LỊCH SỬ TỔ CHỨC LIÊN HIỆP QUỐC

Trong 54 năm qua, kể từ ngày thành lập (24.10.1945), hàng năm cứ đến ngày 24 tháng 10 dương lịch, các quốc gia lớn nhỏ trên thế giới đều mừng kỷ niệm Ngày Liên Hiệp Quốc (United Nations Day). Vậy nguồn gốc lịch sử của tổ chức quốc tế này được thành lập ra sao, do nguyên nhân và hoàn cảnh nào?

Theo sử gia Robert J.Myers thì dự án thành lập Liên Hiệp Quốc bắt đầu manh nha trước khi thế chiến II (1939 - 1945) kết thúc. Trong khi lực lượng Ðồng Minh và phe Trục gồm các nước Ðức, Ý, Nhật đang giao tranh ác liệt nhất, gây nên bao tai họa vật chất và tinh thần, giết hại hàng triệu sinh linh, phá đổ nhiều thành phố thị trấn tại Âu Châu và Á Châu, mọi người lo sợ thế chiến như vết dầu loang sẽ lan tràn nhiều quốc gia khác thì nhờ sự vận động của cố Tổng Thống Hoa Kỳ Franklin Delano Roosevelt (1882 - 1945), một bản Dự Thảo Tuyên Ngôn Liên Hiệp Quốc được 45 quốc gia thỏa thuận ký kết ngày 2 tháng 1, 1942, tại Thủ đô Hoa Thịnh Ðốn, Hoa Kỳ. Bản Tuyên Ngôn nói lên khát vọng của các quốc gia ký kết muốn chặn đứng thảm họa thế chiến, cứu vãn sinh mạng con người và thảo luận tìm một thỏa hiệp chấm dứt thế chiến II.

Nhưng người ta phải chờ 3 năm sau (1945) khi thế chiến II kết thúc, hình ảnh bộ mặt của thế giới, nhất là tại các quốc gia bị chiến tranh trực tiếp tàn phá, có lẽ không khác gì bộ mặt của trái đất sau lụt Ðại Hồng Thủy trong Kinh Thánh! Tác giả sách Khải Nguyên đã viết: "Trận lụt vĩ đại chưa từng có này là kết quả những trận mưa lũ kéo dài 40 đêm ngày đã giết hại mọi sinh vật! Mọi sinh vật động đậy trên trái đất đều tắt thở: chim chóc, thú vật, mãnh thú. Tất cả các sinh vật trên cạn đều bị xóa sạch từ con người đến súc vật, côn trùng và chim trời!!" Tại ba quốc gia gây chiến Ðức, Ý, Nhật mang bộ mặt tan nát tả tơi của những nước bại trận! Hầu hết các thành phố tại Ðức, Ý cũng như hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật chỉ còn là những đống gạch vụn, những thành phố của chết chóc!!

Từ đống tro tàn của Thế Chiến II, Bản Tuyên Ngôn nói trên được cổ võ và Liên Hiệp Quốc được thành hình với mục đích bảo vệ an ninh và xây dựng hòa bình. Lúc đó một chính trị gia đã phát biểu: "Nếu con người không hủy diệt chiến tranh thì chiến tranh sẽ hủy diệt con người."

Thuở ban đầu, tổ chức quốc tế này được gọi là Hội Quốc Liên (League of Nations) sau đổi thành Liên Hiệp Quốc (The United Nations). Buổi họp khoáng đại lịch sử đầu tiên được tổ chức tại Luân đôn, thủ đô Anh Quốc, ngày 10 tháng 1, 1946. Sau này Văn Phòng Trung Ương của Liên Hiệp Quốc được di chuyển về tòa nhà Liên Hiệp Quốc (The United Nations Building), tọa lạc tại Thành Phố Nữu Ước, miền Ðông Bắc Hoa Kỳ đến ngày nay. Với mục đích nói lên thiện chí Hòa Bình, các quốc gia hội viên đã chọn hình bản đồ thế giới nằm giữa hai cành vạn tuế màu trắng trên nền màu xanh da trời làm kỳ hiệu của Liên Hiệp Quốc.

HIỀN CHƯƠNG VÀ CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ LIÊN HIỆP QUỐC

Muốn tìm hiểu mục đích và các sinh hoạt của Liên Hiệp Quốc, thiết tưởng chúng ta cần biết sơ qua những điểm căn bản của Hiến Chương Liên Hiệp Quốc cũng như các tổ chức quốc tế trực thuộc cơ quan đầu não này.

Theo sử gia Maymie R.Krythe, ngay trong Phần Mở Ðầu của Hiến Chương Liên Hiệp Quốc ( The Preamble of The United Nations Charter), mà các quốc gia hội viên đã chấp thuận trong Ðại Hội tại Thành Phố San Francisco, Hoa Kỳ, năm 1945, đã nêu lên những nguyện vọng chính yếu mà họ cố gắng thực hiện nguyên văn như sau:

"Chúng tôi, các dân tộc, các quốc gia trực thuộc Liên Hiệp Quốc long trọng xác định ba mục đích của chúng tôi là:
1. Nỗ lực Xây Dựng Hòa Bình và cương quyết bảo vệ các thế hệ mai sau khỏi thảm họa chiến tranh, đã hai lần xảy ra trong cuộc đời chúng tôi và đã gây bao đau thương cho nhân loại.

2. Xác quyết Niềm Tin mạnh mẽ của chúng tôi vào những nền tảng căn bản của Nhân Quyền, trong sự Tôn Trọng Nhân Phẩm và Giá Trị Con Người, là mọi người nam cũng như nữ đều bình đẳng, dù sống trong những quốc gia lớn hay nhỏ.

3. Ðể đạt những mục tiêu này, chúng tôi sẽ thiết lập những điều kiện để sự Công Bằng và Tôn Trọng Nhân Quyền được bảo đảm, qua các hiệp ước cũng như qua các luật pháp quốc tế. Chúng tôi cổ võ các tiến bộ xã hội để mọi người đều có một nếp sống xứng đáng hơn và được tự do hơn.

Và để đạt được các mục đích trên, chúng tôi cương quyết:
- Thực hiện sự khoan dung để mọi người có thể chung sống hòa bình với nhau như những người bạn tốt, đồng thời nỗ lực kết hợp sức mạnh của chúng tôi để duy trì Hòa Bình và An Ninh Trật Tự Quốc Tế.

- Bảo đảm lợi ích chung cho các quốc gia, bằng cách chúng tôi chấp nhận thực hiện các nguyên tắc và các tổ chức Duy Trì Hòa Bình thay vì xử dụng các lực lượng quân sự.

- Xử dụng các tổ chức quốc tế để Cổ Võ sự Thăng Tiến Xã Hội và Kinh tế cho mọi quốc gia dân tộc.

Sau cùng, để phối hợp các nỗ lực của các quốc gia dân tộc, chúng tôi yêu cầu các Chính phủ, qua các phái đoàn đại diện tại San Francisco, hãy bày tỏ sự ủng hộ của họ cho nỗ lực chung của Cộng Ðồng Thế Giới, đã được các phái đoàn đồng thỏa thuận ký kết trong Bản Hiến Chương này. Và kể từ nay, Tổ Chức Quốc Tế này được mệnh danh là Liên Hiệp Quốc."

Sau khi thành lập, qua các phiên họp thường xuyên cũng như qua các buổi khoáng đại hội nghị, các quốc gia hội viên đã dần dần thành lập các tổ chức quốc tế, trực thuộc hệ thống tổ chức Liên Hiệp Quốc, để thực hiện các mục đích mà họ đã long trọng cam kết. Theo tài liệu Time Almanac 1999, trong thời gian 54 năm qua (1945-1999), người ta thấy xuất hiện 16 tổ chức quốc tế trực thuộc Liên Hiệp Quốc trong mọi lãnh vực: Chính Trị, Giáo Dục, Văn Hóa, Xã Hội, Khoa Học, Kỹ thuật, Tài Chánh, Y Tế, Lương Thực, Hàng Không, Bưu Chính, Thiên Văn, Hàng Hải, Canh Nông, Lao Ðộng, Ngân Hàng, Kỹ Nghệ, Nguyên Tử, Thương Mại, Di Dân v.v. Trong phạm vi một bài báo, chúng tôi chỉ nêu lên những tổ chức quốc tế quen thuộc sau đây:

· Tổ Chức Nhi Ðồng Liên Hiệp Quốc (United Nations International Children's Emergency Fund = UNICEF) đặc trách săn sóc khẩn cấp cho các trẻ em trên thế giới về dinh dưỡng, y tế và giáo dục.

· Tổ Chức Giáo Dục, Khoa Học và Văn Hóa Liên Hiệp Quốc (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization = UNESCO) chuyên lo về phát triển các cơ sở giáo dục, khoa học, văn hóa trong các quốc gia chậm tiến và trên bình diện quốc tế.

· Tổ Chức Y Tế Liên Hiệp Quốc (World Health Organization = WHO) chuyên trách bảo vệ sức khỏe cho người dân trong các quốc gia khi cần phải yểm trợ.
· Tổ Chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (United Nations Food and Agriculture Organization = FAO) chuyên lo phát triển lương thực trên thế giới cũng như yểm trợ lương thực cho các quốc gia khi có nhu cầu.

· Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc ( United Nations High Commission for Refugees= UNHCR) đặc trách yểm trợ các người tỵ nạn và giúp họ định cư trong thời chiến tranh hoặc bị đàn áp vì lý do chính trị, tôn giáo.

LIÊN HIỆP QUỐC VÀ VẤN ÐỀ BÙNG NỔ DÂN SỐ THẾ GIỚI

Hiện nay Liên Hiệp Quốc là tổ chức quốc tế lớn nhất thế giới, bao trùm các quốc gia, các dân tộc và mọi sinh hoạt của con người, với hàng ngàn nhân viên đại diện khắp nơi, do đó nhân phiên họp Ðại Hội Ðồng kết thúc thế kỷ XX, qua báo chí dư luận thế giới đã đặt lên vấn nạn: Trong suốt thời gian dài 54 năm qua, tổ chức quốc tế này có thực hiện được những mục tiêu cao cả mà các quốc gia hội viên sáng lập đã đặt ra không?!

Có lẽ không người nào có thẩm quyền trả lời vấn nạn trên bằng đương kim Tổng Thu Ký Liên Hiệp Quốc, ông Kofi Annan. - Nhật báo The New York Times loan tin: Ngày thứ Hai 20 tháng 9, 1999 vừa qua, đại diện 188 quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đã tham dự phiên họp thường niên kéo dài trên hai tuần lễ, cũng là phiên họp Ðại Hội Ðồng cuối thế kỷ XX, với lời cam kết sẽ cùng nhau Xây Dựng một Thế Giới Hòa Bình, Ổn Ðịnh và Thịnh Vượng hơn. Cùng tham dự Ðại Hội Ðồng khóa đặc biệt này có 40 vị Tổng Thống hoặc Quốc Trưởng, 26 Thủ Tướng và trên 100 Ngoại trưởng.

Lên tiếng trong bài diễn văn khai mạc kỳ họp thứ 54 của Ðại Hội Ðồng, ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan đã đề cập đến nhu cầu Bảo Vệ và Phát Huy "Nền An Ninh và Văn Minh cho Con Người" trong thế kỷ 21 sắp tới. Ông khẳng đinh: "Trong những thập niên vừa qua, Liên Hiệp Quốc đã đóng góp không nhỏ trong việc Bảo vệ và Xây dựng Hòa Bình toàn cầu, đã chấm dứt nhiều cuộc chiến cũng như những tranh chấp chủng tộc tại nhiều nơi... Nhờ quyết tâm của các nước hội viên theo chủ trương Xây dựng và Bảo vệ Hòa Bình của Liên Hiệp Quốc, mà thế giới đã được ổn định hơn, đời sống của Con Người khắp nơi cũng nhờ đó mà đã được cải thiện rất nhiều."

Theo ông Kofi Annan: Thách thức lớn nhất mà Liên Hiệp Quốc đang phải đối phó là nhiệm vụ Bảo Vệ các người dân, mà ngày càng trở nên mục tiêu của các phe giao chiến. Ðể thực hiện vấn đề này, ông Annan cho rằng Liên Hiệp Quốc và nhất là Hội Ðồng Bảo An phải sẵn sàng hành động, dù có phải hy sinh quyền lợi của một vài quốc gia. Ông Kofi Annan tuyên bố: "Một Kỷ Nguyên Toàn Cầu đòi hỏi một sự Tham Gia Toàn Cầu. Bất cứ một sự can thiệp nào đều phải được áp dụng một cách Công Bằng và Ðồng Ðều."

Ðây là phiên họp cuối cùng của Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc trong thế kỷ XX. Không ai chờ đợi khóa họp này sẽ là một khóa họp đặc biệt khác thường, mặc dầu đã được khai diễn sau một cuộc khủng hoảng quan trọng, cuộc khủng hoảng Ðông Timor. Chính vào lúc lực lượng quốc tế được triển khai tại Ðông Timor mà hồ sơ này được đem ra thảo luận lần đầu tiên tại Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, nghĩa là trước toàn bộ 188 quốc gia thành viên.

Nhật báo The New York Times cũng loan tin: Trước đó, ngày thứ Ba 14 tháng 9, 1999 trong phiên họp thường niên của Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, sau khi đơn xin gia nhập Liên Hiệp Quốc của Ðài Loan bị bác bỏ, tổ chức quốc tế này đã kết nạp 3 đảo quốc nhỏ trong vùng Nam biển Thái Bình Dương là Kiribati, Nauru và Tonga, nâng tổng số thành viên của Liên Hiệp Quốc lên thành 188 quốc gia.

Kiribati (còn gọi là Kiritimati) là một quần đảo nằm ở khoảng giữa của hải lộ từ Hạ Uy Di đến nước Úc, chỉ có 85,000 dân, trước đây thuộc quyền bảo hộ của Anh Quốc và được độc lập năm 1979.

Tonga (còn gọi là Rarotonga) là một Vương Quốc gồm hơn 150 đảo nhỏ với dân số trên 100,000 người, nằm về phía Ðông Bắc Tân Tây Lan, trong vùng phụ cận Fuji và Samoa. Tonga cũng là một xứ bảo hộ của Anh Quốc từ đầu thế kỷ XX và được độc lập năm 1970. Hồi cuối năm 1988, Vương Quốc Tonga đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, sau khi cắt đứt quan hệ ngoại giao với Ðài Loan vốn kéo dài được 26 năm.

Bé nhỏ nhất có lẽ là đảo quốc Nauru, với khoảng 11,000 dân, được độc lập năm 1968. Trước đó Nauru là một lãnh thổ do Liên Hiệp Quốc ủy trị cho Úc, Tân Tây Lan và Anh Quốc. Hiện nay Mauru có quan hệ ngoại giao với Ðài Loan.

Cũng theo Nhật báo The New York Times, phát hành ngày 19 tháng 9, 1999 và Ủy Ban Ðiều Tra Nhân Khẩu Liên Hiệp Quốc (UNFPA) thì vấn đề nan giải nhất đối với thế giới chính làvấn đề Bùng Nổ Dân Số Thế Giới. Cách đây một thế kỷ, kinh tế gia người Anh T.R.Malthus đã tiên đoán: Dân số thế giới sẽ vượt quá mức cung ứng lương thực, ngoại trừ chiến tranh, nạn đói và dịch bệnh làm giảm đi phần nào hoặc mức tăng trường này được chậm bớt lại! Ðây là những con số chứng minh: Năm 1804 dân số thế giới chỉ có một tỷ người. Nhưng chưa đầy 40 năm sau, dân số thế giới đã gia tăng gấp đôi! Trong thế kỷ XX, dân số toàn cầu đã gia tăng gấp bốn lần, phần lớn nơi các quốc gia nghèo đang phát triển.

Theo bản Phúc Trình Tình Trạng Dân Số Thế Giới năm 1999 được công bố tại Luân Ðôn tuần qua: Hiện nay cứ mỗi phút dân số thế giới tăng lên 148 người (247 trẻ sơ sinh trừ đi 99 người về bên kia thế giới). Dân số lục địa Phi Châu gia tăng nhanh nhất, hơn gấp hai lần kể từ năm 1960 đã đạt tới con số 767 triệu, cho dù bệnh liệt kháng Aids đã ảnh hưởng tới tuổi thọ trung bình của người dân ở Lục Ðịa Ðen! Dân số lục địa Á Châu cũng tăng gấp đôi 3,6 tỷ người. Tỷ lệ gia tăng dân số đã giảm bớt nhiều nhất tại Bắc Mỹ Châu, Âu Châu và Nhật Bản là những nơi mà số người trong gia đình đang thu hẹp lại và ngược lại có gia đình còn quyết định không sanh con!!

Nếu em bé Matej Gaspar, sinh ngày 11 tháng 7, 1987 tại Liên Bang Nam Tư được thừa nhận là Công Dân Thứ Năm Tỷ của Thế Giới thì theo Ủy Ban Ðiều Tra Nhân Khẩu Liên Hiệp Quốc, chỉ 12 năm sau, một em bé trai đã chào đời đúng 2 phút sau nửa đêm ngày 11 rạng sáng ngày Thứ Ba 12 tháng 10, 1999 vừa qua, tại bệnh viện thành phố Sarajero, nước Nam Tư, đã trở thành "Người Thứ Sáu Tỷ Của Nhân Loại " (The Six Billion Baby). Bác sĩ Idris Bukvic đã xác nhận bé trai cân nặng 3,5 kg là con đầu lòng của chị Fatima Nevic, 29 tuổi và anh Jasminto, 32 tuổi, cư ngụ tại thành phố Visoko nước Nam Tư. Hai vợ chồng là người Hồi giáo, kết hôn năm 1998.

Nhân dịp này, ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan đã chọn Thủ đô của Bosnia-Herzegovina để tổ chức một buổi lễ ghi dấu một biểu tượng về biến cố dân số này, đồng thời cũng để tưởng niệm 1,670 em bé đã bị giết trong thời gian chiến tranh 1992-1995. Ðến Sarajevo ngày 12 tháng 10, 1999 để tham dự buổi lễ Mừng Ngày Chào Ðời của "Người Thứ Sáu Tỷ Trên Ðịa Cầu ", ông Kofi Annan đã kêu gọi cộng đồng quốc tế hãy đóng góp vào Quỹ Nhân Ðạo Tái Thiết Nam Tư.

Theo bác sĩ Nafis Sadik, Giám đốc Quỹ Dân Số Liên Hiệp Quốc, tuyên bố: Giữa tình trạng thịnh vượng lớn lao mà thế giới đang thừa hưởng thì con số trên một tỷ người sống trong nghèo khổ thiếu thốn đặt thành vấn đề để chúng ta suy nghĩ.!? Nếu sự bùng nổ dân số thế giới không kiểm soát được thì mức tăng trưởng sân số có thể tác hại đến môi sinh, dẫn đến dịch bệnh và nạn đói, thúc đẩy những cuộc chiến tranh so với tình trạng khan hiếm tài nguyên ngày càng gia tăng và giới hạn khả năng cung ứng giáo dục, gia cư, công ăn việc làm và săn sóc sức khỏe. Sau đó bác sĩ Nafis Sadik đã đặt lên vấn nạn: "Khả năng gánh vác của địa cầu sẽ ra sao?! Không một ai có được câu trả lời, nếu vấn đề bùng nổ dân số thế giới vẫn tiếp tục gia tăng?!.."

Việt Nam cũng nằm trong danh sách các nước bị báo động về tỷ lệ gia tăng dân số, vì kết quả thực hiện dân số chưa ổn định. Theo Quỹ Ðiều Tra Nhân Khẩu Liên Hiệp Quốc: Tính đến 0 giờ ngày 1 tháng 4, 1999, dân số toàn nước Việt Nam là 76,324,753 người ( Nam 49,2 % và Nữ 50, 8 %). Nếu so sánh giữa hai thập niên vừa qua, người ta thấy: Trong vòng 9 năm rưỡi (từ 1.10.1979 đến 1.04.1989) dân số Việt Nam đã tăng 11,6 triệu người. Tỷ lệ tăng hàng năm là 2.1 %. Nhưng số tăng của 10 năm tiếp theo (1989 - 1999) chỉ có 11,9 triệu người, tỷ lệ tăng 1,7 % / năm.

VÀI SUY NGHĨ VỀ TỔ CHỨC LIÊN HIỆP QUỐC

Phải thành thực nhìn nhận rằng: Những mục tiêu qua đó Liên Hiệp Quốc được thành lập và cố gắng thực hiện thật cao quý và đáng khen ngợi. Thiện chí của các quốc gia sáng lập viên muốn Bảo Vệ An Ninh Xây Dựng Hòa Bình Thế Giới cũng như những cố gắng Nâng Cao Mức Sống Con Người, Tôn Trọng Nhân Quyền đáng được mọi dân tộc và mọi quốc gia hưởng ứng và ủng hộ.

Nhưng từ ngày Liên Hiệp Quốc được thành lập đến nay đã trên nửa thế kỷ qua, không biết bao nhiêu cuộc chiến đã xảy ra! Những bàn tay con người vẫn được xử dụng để giơ gươm, để lẩy cò súng, để bấm nút những thứ khí giới giết người ngày càng tối tân hiệu nghiệm!! Vì thế súng vẫn nhả đạn, máu vẫn tuôn rơi, lòng đất mẹ vẫn thấm máu Con Người và Nhân Quyền vẫn bị chà đạp!!

Hàng năm vào ngày 24 tháng 10 dương lịch, thế giới vẫn tưng bừng kỷ niệm: 188 quốc kỳ của các quốc gia thành viên vẫn được trưng lên trong ngày mừng thành lập Liên Hiệp Quốc. Bao nhiêu sinh hoạt vẫn được tổ chức để nhắc nhở con người, không phân biệt màu da, ngôn ngữ, tôn giáo, chủng tộc, thể chế chính trị, nhưng buồn thay con người vẫn sát phạt, chà đạp và giết hại nhau!?..

Vì thế Hòa Bình và Trật Tự Thế Giới không thể thiết lập được, nếu lòng người chưa đạt được An Bình ngay trong chính nội tâm họ! Nếu những ganh ghét hận thù nghi kỵ, nếu những tư tưởng lợi dụng, áp đặt, bóc lột vẫn còn âm ỉ cháy trong lòng ta thì chắc chắn ngọn lửa của chiến tranh, của bất hòa, của hận thù vẫn còn đó để có thể bùng cháy bất cứ lúc nào!! Người Babylon ngày xưa thường nói: "Tham vọng sẽ giết chết những ai ấp ủ nó".