Linh Mục TRẦN QUÝ THIỆN

T

heo tâm lý học, là con người sống trên cõi đời này, thông thường ai trong chúng ta cũng muốn để lại một cái gì đó cho hậu thế, sau cái chết của chính mình.

Con người sẽ buồn tủi ân hận biết bao khi họ nhận thức rằng sự hiện hữu của bản thân họ trên cõi đời này sẽ hoàn toàn tan biến như mây bay khói tỏa, sẽ mãi mãi đi vào cõi hư vô vô thường của vũ trụ, nếu họ không để lại một vết tích gì cho đời về cuộc sống họ.

Do đó, trước khi chết có những văn nghệ sĩ đã mỉm cười mãn nguyện vì đã lưu lại cho hậu thế những tác phẩm bất hủ của họ trong văn chương, điêu khắc, hội họa, âm nhạc mà ngày nay người đời vẫn trân trọng và tri ân. Có những cha mẹ đã an tâm hài lòng trước khi nhắm mắt, vì trong suốt cuộc đời họ đã âm thầm dày công giáo huấn con cháu, để chúng trở thành những con người hữu ích cho gia đình, cho dân tộc và cho xã hội.

Trong lãnh vực chính trị, từ chiều ngày 5 tháng 6 năm 2004, khắp đất nước Hoa Kỳ cũng như trên toàn thế giới, cả thù lẫn bạn, mọi người đều ngưỡng mộ và thương tiếc một con người vĩ đại, một ân nhân của thế giới vì đã có công lớn đánh sập đế quốc cộng sản đem laị Tự Do cho thế giới. Mọi người đều công nhận ông là một vị Tổng Thống Vĩ Đại, một nhà lãnh đạo hăng hái đấu tranh vì Tự Do cho mọi người: Đó là cố Tổng Thống Hoa Kỳ Ronald Wilson Reagan. Bí quyết nào đã thúc đẩy vị Tổng Thống thứ 40 của nước Mỹ đã chinh phục được sự ngưỡng mộ của thế giới??

* CỐ TỔNG THỐNG RONALD REAGAN: MỘT CUỘC ĐỜI VĨ ĐẠI.

Theo những tài liệu chính thức được gia đình công bố thì Tổng Thống Ronald Wilson Reagan chào đời ngày 6 tháng 2 năm 1911 tại thành phố Tampico, tiểu bang Illinois, miền Trung Tây Hoa Kỳ. Là con út trong gia đình ông John Edward Reagan và bà Nelle Clyde Wilson Reagan. Trong gia đình và bè bạn thường gọi ông bà với tên thân mật: Jack và Nelle. Họ là những người Mỹ gốc Aùi Nhĩ Lan đã sinh ra, trưởng thành và lập nghiệp tại thành phố Fulton, quận Whiteside, bang Illinois từ năm 1883. Thân phụ ông (Jack) là một người Công Giáo, còn thân mẫu ông (Nelle) là một tín hữu Tin Lành. Hai ông bà đã thành hôn tháng 11 năm 1904 tại thánh đường công giáo Đức Mẹ Vô Nhiễm thành phố Fulton. Oâng bà chỉ có hai người con trai: anh trai Neil Reagan và người em Ronald Reagan. Thuở nhỏ, trong gia đình thường gọi Ronald với tên cúng cơm "Dutch".

Thân phụ ông làm thư ký cho một tiệm bán giầy, nghiện rượu nặng, trình độ học vấn chưa tới bậc trung học, đồng lương không bao nhiêu nên gia đình sống rất chật vật, nhiều khi phải nhờ bà con họ hàng xóm diềng phụ giúp. Mẹ ông là một phụ nữ làm nghề thợ may nhưng rất yêu thích nghệ thuật sân khấu. Một cái tang lớn đã ảnh hưởng trong suốt cuộc đời ông: Đó là cha ông đã bất ngờ chết trong một cơn say ruợu và té ngã ngoài đường giữa trận bão tuyết năm 1922 khi ông mới 11 tuổi. Biến cố đau thương này đã tác động mạnh đến đời sống tinh thần, khiến ông suy nghĩ và xin được rửa tội bốn tháng sau khi cha ông qua đời. Nhưng nếu phải nói tới người có ảnh hưởng sâu xa nhất trong suốt cuộc đời cố Tổng Thống Ronald Reagan thì chính là thân mẫu ông. Bà là một tín hữu Tin Lành rất đạo đức, luôn luôn nhiệt tình trong mọi sinh hoạt trong Cộng Đoàn Môn Đệ Đức Kytô (Disciples of Christ) tại Kentucky, như dạy giáo lý, điều hành các sinh hoạt mục vụ và xã hội, lãnh đạo cộng đoàn khi chưa có mục sư về quản nhiệm. Người ta có thể nói: Sự thành công và lòng sùng đạo của Tổng Thống Ronald Reagan là do ảnh hưởng của người hiền mẫu mến đạo và thánh thiện.

Tài liệu gia đình cho biết Ronald Reagan tốt nghiệp Đại Học Eureka, bang Illinois năm 1932. Những năm kế tiếp ông làm xướng ngôn viên cho hai đài phát thanh Davenport và Des Moines, tiểu bang Iowa. Năm 26 tuổi (1937), ông bắt đầu bước vào ngành điện ảnh với cuốn phim đầu tay "Love Is On The Air ", do hãng phim Warner Brothers thực hiện. Duyên nợ nghề nghiệp tài tử điện ảnh bắt đầu từ đây... Tuy không thuộc hàng siêu sao điện ảnh, nhưng cũng dần dần từ tài tử hạng B, leo lên những vị trí cao hơn, đủ cho ông được mời đóng 53 phim. Cũng chính trong môi trường điện ảnh này, Ronald đóng chung với nữ tài tử nổi tiếng Jane Wyman trong một phim hài hước mang tên "Brother Rat". Hai người đã yêu nhau, kết hôn thành vợ chồng ngày 24. 01. 1940 tại Beverly Hills. Oâng bà có 3 người con, sống chung với nhau 8 năm (1940-1948) trước khi ly dị. Trong thời đệ nhị thế chiến, từ 1942 đến 1945, ông sản xuất phim huấn luyện cho Không Lực Hoa Kỳ.

Tháng 4 năm 1952, Ronald Reagan tái hôn với nữ tài tử Nancy Davis sau ba năm quen biết. Thánh lễ hôn phối được cử hành âm thầm tại nguyện đường Little Brown Church, và hai ông bà có thêm hai người con là Patti và Ronald. Trong những năm 1952, 1956 và 1960, ông tham gia vận động tranh cử cho các vị tổng thống thuộc đảng Cộng Hòa như Dwight Eisenhower và Richard Nixon. - Từ năm 1954 đến 1962, ông thực hiện các show truyền hình cho hãng điện General Electric. Ngày 8 tháng 11 năm 1966 ông đắc cử Thống Đốc tiểu bang California, một tiểu bang giàu mạnh và đông dân nhất nuớc Mỹ. Sau khi mãn nhiệm kỳ I, ông tái đắc cử và lần này ông thắng cử vẻ vang hơn để phục vụ cho tới năm 1975. - Ngày 4 tháng 11 năm 1980, ông đắc cử chức vụ Tổng Thống Hoa Kỳ với hơn 51% tổng số phiếu bàu, trong khi đương kim Tổng Thống Jimmy Carter chỉ đạt trên 41%. Ngày 20 tháng Giêng năm 1981, ông lại tuyên thệ nhậm chức Tổng Thống thứ 40 của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Tổng Thống Ronald Reagan, với những phụ tá vào hàng cự phách nhất, đã cho thi hành những biện pháp thích hợp để đưa nước Mỹ ra khỏi tình trạng đen tối và đem lại cho nước Mỹ một luồng sinh khí mới, dân chúng sôi động tinh thần yêu nước, Hoa Kỳ dần dần trở lại với vị trí xứng đáng của một Đệ Nhất Siêu Cường Quốc. Những đường lối, chính sách kinh tế có hiệu quả mạnh mẽ của thời đại Ronald Reagan đã được người ta mệnh danh là "Reaganomics". - Ngay khi nhận chức, ông đã phải đối đầu với một địch thủ đáng nể mặt: Liên Bang Xô Viết đang ôm mộng thống trị toàn cầu, sau những thắng lợi của họ tại Á Châu, Phi Châu và Châu Mỹ La Tinh. Oâng kêu gọi Quốc Hội chấp thuận những ngân khoản cần thiết để phát triển những loại hỏa tiễn và oanh tạc cơ siêu đẳng và những loại vũ khí có thể trấn áp đối phương ngay từ phút lâm trận đầu tiên. Sau đó ông kêu gọi Liên Xô chạy đua võ trang với Hoa Kỳ để giàng thế thượng phong về hoả lực (Superiority of Firepower).

Ngày 30 tháng 3, 1981, ông bị trúng thương một viên đạn, nhằm bắn ông khi ông từ khách sạn Washington bước ra đường. Ngày 7 tháng 7 năm 1981, ông bổ nhiệm bà Sandra Day O' Connor làm vị nữ thẩm phán đầu tiên trong toà án Tối Cao Pháp Viện Liên Bang. - Ngày 25 tháng 10 năm 1983, ông ra lệnh cho quân đội Hoa Kỳ đổ bộ lên đảo Grenada, sau khi phe tả đã làm cuộc đảo chánh tại đây. Ngày 6 tháng 11 năm 1984, ông tái đắc cử Tổng Thống Hoa Kỳ nhiệm kỳ II với gần 60% tổng số phiếu. Ngày 19 tháng 11 năm 1985, ông đã có cuộc họp thượng đỉnh lịch sử với Chủ Tịch Liên Xô Mikhail Gorabchev tại Genève. Tháng 10 năm sau tại phiên họp thượng đỉnh về tài giảm binh bị, tổ chức taị Reykjavick, Iceland, Hoa Kỳ đề ra chiến lược quốc phòng được gọi là "Chiến Tranh Các Vì Sao" (Star Wars).

Cựu lãnh tụ Liên Bang Sô Viết Mikhail Gorbachev, từng là người đối đầu với ông, cũng phải công nhận Ronald Reagan là một vị Tổng Thống Vĩ Đaị của thế giới, đã đưa tinh thần Tự Do, Dân Chủ vào các quốc gia cộng sản và ngay cả Liên Xô. Chính ông là Tổng Thống Hoa Kỳ đầu tiên đã đạt được những hiệp ước với Liên Xô về kiểm soát vũ khí nguyên tử cũng như thỏa ước 1987 về giải trừ các loại hỏa tiễn gắn đầu đạn nguyên tử nhắm vào các quốc gia quan trọng trong khối NATO. - Trong khi nhân dân Ba Lan và các nước Đông Âu đang nổi dậy đòi tự do, dân chủ với sự lãnh đạo của Công Đoàn Đoàn Kết, mà Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II là linh hồn của cuộc đấu tranh này, ông Ronald Reagan đã nhìn thấy thời cơ đang đến, tháng 6 năm 1987, ông đọc một bài diễn văn lịch sử tại Bức Tuờng Bá Linh thách thức Liên Xô hãy phá bỏ bức tường ô nhục ấy đi!!. Bài diễn văn của ông đã làm rung động thế giới cộng sản cũng như toàn thế giới. Và kết quả là nhân dân Đông Đức đã ào ạt xông lên phá tan bức tường ô nhục cùng với sự đồng loạt nổi lên của các nước Đông Âu lật nhào chế độ cộng sản vô thần tàn bạo!!.

Một điểm ít người để ý: Chính con người vĩ đại Ronald Reagan đã nhận thức trách nhiệm của nước Mỹ là phải giải cứu những người bạn đồng minh tại chiến trường Việt Nam, mà đang phải gánh chịu cảnh lao tù cải tạo của Việt cộng, nên năm 1984 ông đã phái tướng hồi hưu Vessy sang Hà Nội thảo luận để giải quyết, do đó mới có chương trình HO, định cư cựu tù nhân chính trị Việât Nam trên đất Mỹ.

Sau khi chấm dứt nhiệm kỳ hai vào tháng Giêng năm 1989, Tổng Thống Ronald Reagan trở về sống taị California. Tháng 11 năm 1990, ông cho ra mắt cuốn hồi ký "An American Life". Tháng 11 năm 1994, ông bắt đầu bị bệnh lãng trí không còn nhận ra vợ con mình nữa!! Cựu Tổng Thống Ronald Wilson Reagan - một Con Người Vĩ Đại của Thế Giới - đã cứu nước Mỹ ra khỏi cảnh đen tối cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980 cũng như đã góp công lớn lao làm sụp đổ hệ thống cộng sản từ Đông Aâu đếùn Liên Xô, đã từ trần hồi 1 giờ chiều ngày 5 tháng 6, 2004 vì chứng viêm phổi và mất trí nhớ (alzheimer), thọ 93 tuổi. Bà vợ Nancy Davis cùng hai con Ronald Jr và Patty Davis đã chứng kiến giờ phút lâm chung của ông ở nhà riêng tại Bel Air, Los Angeles. Khắp đất nước Hoa Kỳ cũng như tất cả các cơ quan Mỹ trên thế giới đều treo cờ rũ để tang vị Tổng Thống thứ 40 của nuớc Mỹ trong một tháng.

CỐ TỔNG THỐNG REAGAN: CON NGƯỜI CỦA NIỀM TIN.

Trong lịch sử nước Mỹ, người ta thấy chỉ có hai Tổng Thống John Adams và Herbert Hoover đã sống qua lớp tuổi 90, và với Ronald Reagan là vị thứ ba sống 93 tuổi. Ronald Reagan đã 8 năm (1966-1975) làm Thống Đốc California, một tiểu bang lớn nhất nước Mỹ, cũng như đã làm Tổng Thống Hoa Kỳ liên tiếp 8 năm (1981-1989). Là một tổng thống rất đặc biệt, tâm hồn luôn thanh thản, tràn đầy hy vọng, nên tóc của ông cho đến ngày vĩnh biệt tất cả để ra đi cũng chưa hề ngả màu muối tiêu! Bí quyết đã làm cho ông có một tinh thần lạc quan lạ lùng ấy chính là do Niềm Tin mạnh mẽ không bao giờ lay chuyển của ông nơi Thượng Đế. - Ronald Reagan là một con người luôn sống bằng niềm tin và luôn phó thác cuộc đời mình nơi Thiên Chúa quan phòng. Chính bà Nancy Reagan, phu nhân cố Tổng Thốâng, đã viết trong hồi ký: "Ronnie luôn tin rằng Thiên Chúa có một an bài cho từng nguời trong chúng ta, mà trong hiện tại, chúng ta khó mà đoán biết được". (Ronnie always believes that God has a plan for each of us and that we might not know what it is now).

Người ta cần nhớ lại: Trong những thập niên 1960, 1970, về đối ngoại ảnh hưởng của nước Mỹ xuống rất thấp. Còn trong nước tinh thần dân chúng Hoa Kỳ thì bạc nhược. Bốn đời tổng thống, kể từ sau cái chết đột ngột vì bị ám sát của Tống Thống John Kennedy tài hoa, đến Johnson, Nixon, Ford và Carter, tất cả đều bị bế tắc, không ai khám phá được đường lối nào đưa nước Mỹ vượt thoát để vươn lên được?!

Hy vọng và lạc quan là đặc tính của Ronald Reagan, nên khi ông đắc cử tổng thống, đặc tính ấy đã là niềm hy vọng và phấn khởi cho nước Mỹ, vì ông biết dân tộc Mỹ đang mong chờ có những vị anh hùng có thể làm xoay chuyển tình thế. Do đó trong đại lễ nhận chức ông đã tuyên bố với dân chúng Hoa Kỳ rằng: "Tôi không phải là một anh hùng, nhưng chính các bạn là những anh hùng. Các bạn và tôi sẽ làm mới lại Niềm Tin và Hy Vọng của chúng ta. "- Sau 6 tháng vào toà Bạch Ốc, Tổng Thống Reagan lại tuyên bố với toàn thể dân Mỹ: "Trong giai đoạn lịch sử này, điều mà tôi thật sự mong muốn là với chức năng của một vị Tổng Thống, tôi quyết tâm làm cho dân tộc Hoa Kỳ lấy lại Niềm Tin vào chính mình trước đã. Từ đó chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng đất nước thân yêu. " Vì thế các nhà viết sử đã nhận định: Tinh Thần Lạc Quan và Tự Tin là Di Sản Tinh Thần của Ronald Reagan. Nó giải thích đường lối lãnh đạo của ông, vì ông là một con người luôn sống bằng Niềm Tin, từ bé đã chịu ảnh hưởng của bà mẹ sùng đạo và nhiệt thành.

Đọc tiểu sử ông, người ta thấy khi Reagan vào toà Bạch Oác, nước Mỹ cũng như thế giới đang sống trong thời kỳ chiến tranh lạnh giữa hai phe, thế giới tự do và thế giới cộng sản. Với niềm tự tin và lạc quan, Tổng Thống Reagan đã tuyên bố, ông không tìm cách để sống còn qua cuộc chiến tranh lạnh này, nhưng nhất định phải chiến thắng nó. Từ đó ông sẽ xây dựng một hệ thống phòng thủ vững chắc để đuơng đầu với một đế quốc ma qủy (Evil Empire) là Liên Bang Xô Viết. Nhưng ông cũng dành một lối thoát cho ông Gorbachev, Chủ Tich Liên Xô, có cơ hội thay đổi tình thế. Và Tổng Thống Reagan đã thực hiện đúng như lời tuyên bố.

Cố Tổng Thống Ronald Reagan, một tín hữu Kytô giáo, đã đem Niềm Tin của mình vào mọi sinh hoạt chính trị của ông. Ông có một Niềm Tin mạnh mẽ vững chắc vào Thiên Chúa. Oâng luôn luôn cầu nguyện khi cần phải giải quyết những vấn đề quốc gia trọng đại. Cũng như Tổng Thống đương nhiệm Hoa Kỳ George W. Bush, một tín hữu Tin Lành, cũng có một niềm tin sâu xa nơi Thiên Chúa, mỗi khi họp nội các hoặc khai mạc một buổi hội quan trọng, tất cả các tổng trưởng cũng như chính Tổng Thống đều cúi đầu cầu nguyện rất nghiêm chỉnh. Gần đây, tuần báo Time đã in một tấm hình chụp quang cảnh cầu nguyện này.

Theo hồi ký của bà Nancy Davis, phu nhân Tổng Thống Ronald Reagan, thì điểm làm cho chồng bà trở thành một nhân vật lạc quan miên viễn (The Eternal Optimist), là chính Niềm Tin và Tinh Thần Cầu Nguyện của chính ông. Bà viết: "Khi hai ông bà đi máy bay, mỗi lần con tàu cất cánh hoặc hạ cánh thì ông luôn luôn nhìn qua cửa sổ phi cơ và âm thầm câù nguyện, không bỏ sót một lần nào. Tôi không nghĩ mọi người đều biết việc này đâu."- Ngày ông bị ám sát bằng 6 viên đạn, nhưng Chúa đã cứu ông, chỉ một viên trúng, còn 5 viên kia trật ra ngoài. Trong suốt thời gian nằm bệnh viện là những ngày ông tĩnh tâm cầu nguyện. Khi Đức Hồng Y Cooke đến thăm ông, Ngài nói: "Chắc lúc ấy có Chúa trên vai của Tổng Thống?" Ông trả lời: "Tôi tin chắc như vậỵ."

Trong bức thư gửi Đức Hồng Y Bernard Law, Tổng Giám Mục Giáo Phận Boston, ngày 11 tháng 3, 1987, cố Tổng Thống Ronald Reagan đã khẳng định rằng lời tâm niệm của ông là: "Mỗi ngày tôi sẽ cố gắng để hoàn thành chức vụ Tổng Thống để phụng sự Thiên Chúa" (My own prayer is that I can perform the duties of this presidency so as to serve God). Cũng chính vì tinh thần đạo đức luôn liên kết mọi sinh hoạt với Thượng Đế, mà người ta thấy mỗi khi kết thúc một bài diễn văn, Tổng Thống Reagan luôn luôn nói: "God Bless America" hoặc "So Help Me God" Vì thế kể từ thời Tổng Thống Reagan, thành ngữ này đã trở thành phổ thông cho các Tổng Thống Hoa Kỳ và dân chúng Mỹ.

Thật là một thiếu sót lớn lao khi kết thúc bài viết này, nếu tôi quên không giới thiệu với qúy độc giả một tác phẩm rất giá trị viết về đời sống thiêng liêng của cố Tống Thống Ronald Reagan, nhan đề "God and Ronald Reagan - A Spiritual Life ", 402 trang, nhà phát hành Harper Collins, do Tiến sĩ Paul Kengor sưu tầm và nghiên cứu qua suốt 93 tuổi đời của ông, từ một cậu bé sinh trưởng tại thị trấn Tampico với tên cúng cơm "Dutch" đến một vị Tổng Thống vĩ đại của Hoa Kỳ và toàn thế giới.

Với bài viết này, tôi chân thành ngưỡng mộ và tri ân cố Tổng Thống Ronald Reagan, Người đã cứu nước Mỹ ra khỏi cảnh đen tối của những thập niên 1970 và 1980; Người đã góp phần lớn lao làm sập hệ thống cộng sản quốc tế từ Đông Âu đến Liên Xô; đặc biệt Người đã giải thoát anh chị em tù nhân chính trị chúng tôi khỏi lao tù Viẹât cộng, trong đó có bản thân tôi là một Linh mục Tuyên Uùy Quân Đội với 13 năm cải tạo, để rồi sau đó anh chị em chúng tôi được hân hạnh đến định cự tại Hoa Kỳ, miền đất của Tự Do và Dân Chủ.

Xin nghiêng mình tưởng niệm Cố Tổng Thống Ronald Wilson Reagan, một Nhân Vật Vĩ Đại của thế giới và Ân Nhân của Nước Mỹ. Chúng tôi tin rằng hình ảnh của Người vẫn sống mãi, vẫn khắc sâu trong lòng mọi người.

California 05. 06-09. 2004 (Giỗ 100 ngày).