TÂM TÌNH BIẾT ƠN

Linh Mục TRẦN QUÝ THIỆN

ột trong những tâm tình cao quý mà bất cứ ai trong chúng ta cũng quý mến trân trọng mỗi khi giao tiếp với người khác: Ðó là tâm tình biết ơn. Trái lại, một trong những thái độ mà ai trong chúng ta cũng khinh ghét: Ðó là sự vô ơn bạc nghĩa.

Biết ơn là bộc lộ lòng tri ân với vị ân nhân về những điều tốt lành mà mình đã nhận lãnh. Những điều tốt lành ấy gồm nhiều hình thức: Một cử chỉ thân ái, một lời khích lệ, một món quà tặng, một hành động nâng đỡ tinh thần hay vật chất, một hồng ân của Thượng Ðế. Mỗi tặng vật luôn gói ghém một giá trị tinh thần. Nó là biểu tượng của tình thương. Nó mang ý nghĩa của sự cho đi phần nào chính bản thân người tặng.

Thông thường những tâm tình biết ơn được thể hiện qua ngôn ngữ, cử chỉ và hành động. Biết ơn là một hành động lịch sự cao quý chứng tỏ con người có giáo dục. Biết ơn là một cử chỉ lịch thiệp thể hiện sự kính trọng người khác, đặc biệt người ấylại là vị ân nhân của mình. Vị ân nhân có khi không cần người thụ ân cám ơn. Nhưng bổn phận người mang ơn luôn luôn phải bày tỏ lòng biết ơn. Ðó là quy luật và nguyên tắc xử thế trong cuộc sống. Trái lại, không gì xấu hổ đáng chê trách bằng thái độ vô ơn của những người vô giáo dục, chỉ biết nhìn cái lợi trước mắt mà quên nhiệm vụ biết ơn của mình.

Hàng năm cứ vào cuối tháng XI dương lịch, mọi người khắp nơi trên đất Mỹ đều hân hoan chào mừng ngày Ðại Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving Day). Ðây là một đại lễ quan trọng mang nhiều ý nghĩa, được nhân dân Hoa Kỳ mừng trọng thể nhất mỗi năm. Ðây là một đại lễ rất đặc biệt nói lên nét văn hóa của một dân tộc văn minh tiến bộ. Ðây cũng là một đại lễ mang tính truyền thống lịch sử của nhân dân Hoa Kỳ, kỷ niệm ngày tổ tiên họ dâng lên Thượng Ðế những tâm tình biết ơn sâu xa khi bắt đầu đến định cư tại miền Ðất Hứa này.

VÀI NÉT LỊCH SỬ NGUỒN GỐC ÐẠI LỄ TẠ ƠN

Nói về nguồn gốc lịch sử Ðại Lễ Tạ Ơn, sử gia Robert J. Myers đã viết trong tác phẩm Celebrations như sau: Cách đây trên ba thế kỷ, năm 1620, một nhóm người Anh thuộc giáo phái ly khai Pilgrim đã quyết định dời bỏ quê hương, đi tìm định cư trên một vùng đất mới để được tự do tôn giáo. Ðoàn người lữ hành này gồm 101 người và 48 thủy thủ đã khởi hành ngày16 tháng 9, 1620 trong một đêm mùa Ðông gió lạnh. Nhóm người viễn du hải hành mạo hiểm này đã kéo buồm dời hải cảng Plymouth, Anh Quốc, trên một con tàu nhỏ mang tên Mayflower, nay đã trở thành danh xưng gắn liền với lịch sử nhân dân Hoa Kỳ.

Sau gần hai tháng lênh đênh trên biển cả, họ đã đặt chân đến một vùng bờ biển hoang vắng thuộc vùng Cod (Cap Cod National Seashore), hiện nay thuộc tiểu bang Massachusetts ngày 9 tháng 11, 1620. Thời gian ấy miền đất mới này chỉ là một vùng hoang sơ, màu mỡ phì nhiêu nhưng chưa được khai thác, do những bộ tộc người Da Ðỏ chiếm lãnh và ølàm chủ.

Thời gian đầu, những người di dân mới đã phải trải qua một mùa đông lạnh lẽo tại nơi đây. Lương thực cạn dần! Mùa trồng tỉa chưa tới! Ðói rét, bệnh tật đã làm nhiều người ngã bệnh và qua đời! Ðời sống cơ cực nhọc nhằn kéo dài, nhưng trong thâm tâm họ vẫn tin tưởng rằng: Chính Thượng Ðế là Người đã an bài hướng dẫn họ đến vùng Ðất Hứa này. Thời gian sau đó, nhóm di dân mới được những người bộ tộc Da Ðỏ dạy cách sinh sống nơi miền đất lạ như trồng tỉa các loại hoa màu đậu bắp khoai tây, chăn nuôi gia cầm hoặc vào rừng săn bắn thú.

Không bao lâu với ruộng đồng màu mỡ phì nhiêu cộng với sức lao động cần cù, họ đã thu hoạch được những vụ mùa bội thu, đặc biệt vào năm 1621, chỉ sau một năm đến định cư tại nơi đây. Với họ, vùng đất mới Bắc Mỹ này đã thực sự trở thành miền " Ðất Hứa" (Promised Land) khác nào xưa kia Thượng Ðế đã dẫn dắt dân tộc Do Thái khỏi kiếp sống nô lệ tại nước Ai Cập đến miền đất phì nhiêu của " sữa và mật ong" được tường thuật trong Kinh Thánh.

Từ đó họ quyết định tổ chức những Ngày Lễ Hội Lớn để Tạ Ơn Thượng Ðế. Họ mời nhau dự những buổi tiệc vui với những trái cây, những chú gà tây truyền thống và những buổi liên hoan khiêu vũ. Ðể thể hiện những tâm tình biết ơn, họ lựa chọn những trái cây tốt tươi, những súc vật béo tốt dâng lên Thượng Ðế.

Theo sử gia Robert J. Myers, Ðại Lễ Tạ Ơn đầu tiên được tổ chức năm 1621 tại thành phố Plymouth, tiểu bang Massachusetts, kéo dài trong ba ngày, với duyệt binh, pháo bông và thao diễn quân sự. Sau đó là những bữa tiệc liên hoan, khiêu vũ, ca hát của những người di dân mới với những người bộ tộc Da Ðỏ.

Nhưng Ðại Lễ Tạ Ơn Truyền Thống chỉ được chính thức thành lập sau đó 168 năm (1621- 1789) dưới thời cố Tổng Thống George Washington (1732- 1799). Ông được mọi người dân Hoa Kỳ kính trọng và ngưỡng mộ như vị Cha Già của Dân Tộc, vì đã có công sáng lập Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Người ta có thể nói: Tất cả ý nghĩa trọng đại của Ngày Ðại Lễ Tạ Ơn mà nhân dân Hoa Kỳ long trọng tổ chức bao đời nay, đã được công khai biểu lộ qua những lời tuyên bố lịch sử dưới đây của cố Tổng Thống George Washington năm 1789 như sau:

"Kể từ nay, tôi đã quyết định và lựa chọn Ngày Thứ Năm trong tuần lễ thứ tư tháng XI dương lịch hàng năm, để toàn thể nhân dân Hoa Kỳ thuộc các tiểu bang, Dâng Hiến,
Phụng Thờ và Tạ Ơn Thượng Ðế Tối Cao. Chính Ngài là vị Ðại Ân Nhân của dân tộc chúng ta. Chính Ngài là Ðấng đã ban muôn điều tốt lành mà chúng ta đã có, đang có và sẽ có. Vì thế chúng ta hãy đồng tâm nhất trí dâng lên Thượng Ðế tất cả tấm lòng tri ân chân thành của nhân dân ta. Nhờ sự bảo trợ và quan phòng của Ngài mà tổ tiên chúng ta đã đến được miền đất mới này, từ ngày khởi đầu cho đến ngày lập quốc. Chúng ta hãy cảm tạ Thượng Ðế vì đất nước đã được thanh bình sau những ngày chinh chiến. Và hiện nay nhân dân ta đang được sống an bình trong một chế độ có hiến pháp và chính phủ, để duy trì hạnh phúc cho mọi người dân. Chúng ta hãy cảm tạ Thượng Ðế vì sự tự do tôn giáo và nhân quyền đã được Ngài chúc phúc và bảo vệ. Sau cùng chúng ta hãy Tạ Ơn Thượng Ðế vì muôn ơn lành Ngài đã ban cho dân tộc chúng ta."

(Xem Celebration của Robert J. Myers, trg 278).

NGHĨ VỀ ÐẠI LỄ TẠ ƠN VÀ TÂM TÌNH BIẾT ƠN

Hàng năm mỗi lần nhân dân Hoa Kỳ hân hoan mừng Ðại Lễ Tạ Ơn, thiết tưởng là một dịp thuận tiện để những người Việt Nam đang định cư tại miền đất này, nhận định lại nhiệm vụ đối với đất nước mà chúng ta đang sinh sống cũng như cuộc sống của chính mình.

Từ Ðại Lễ Tạ Ơn đầu tiên được chính thức thành lập đến nay, nhân dân Hoa Kỳ hàng năm không bao giờ quên nhiệm vụ cảm tạ Thượng Ðế đã hướng dẫn tổ tiên họ đến lập nghiệp tại miền Ðất Hứa trù phú phì nhiêu này. Tâm tình biết ơn Thượng Ðế được công khai xác nhận trong một ngày Ðại Lễ Quốc Gia phải chăng đó không là một nét văn hóa đặc biệt, một truyền thống cao quý của nhân dân Hoa Kỳ sao? Vì có biết ơn Thượng Ðế, con người mới biết ơn và làm ơn cho nhau. Có biết Tạ Ơn Trời, con người mới biết tạ ơn con người.

Ngày nay đọc lại những lời tuyên bố lịch sử của cố Tổng Thống Hoa Kỳ George Washington trong ngày đại lễ tạ ơn đầu tiên năm 1789, cách đây đúng 210 năm, có lẽ không ai trong chúng ta không cảm phục và ngưỡng mộ sự cao cả trong tư tưởng của ông. Phải chính những tư tưởng xuất chúng ấy đã trở thành nền tảng căn bản cho đời sống tự do dân chủ và lòng hào hiệp của họ. Chính những nhận định xác đáng về vị trí của họ với Thượng Ðế, với tổ tiên, với mọi người, đã làm cho đất nước Hoa Kỳ trở thành một quốc gia hiếu khách đón tiếp mọi sắc dân, mọi chủng tộc đến định cư lập nghiệp tại miền đất tự do này.

Nếu Thượng Ðế đã hướng dẫn tổ tiên họ đến đây thì ngày nay đến lượt họ cũng mở rộng vòng tay đón tiếp các dân tộc khác. Vì thế ngày nay không có một quốc gia nào, mà người dân trên khắp thế giới mong muốn được đến định cư bằng đất nước Hoa Kỳ. Không có quốc gia nào mà nền tảng Dân Chủ Tự Do Nhân Quyền đã trở thành khuôn mẫu cho các nơi khác noi theo bằng chính thể Dân Chủ Hoa Kỳ. Phải chăng chính tâm tình biết ơn đã trở thành nền tảng xử thế trong đời sống của mọi người dân đất nước này trong khi giao tiếp với người khác.

Là những người Việt Nam sống lưu vong tại hải ngoại, chúng ta không thể nào quên được biến cố đau thương tháng Tư đen 1975 của dân tộc. Sau khi những người cộng sản xâm chiếm Miền Nam, mọi người đều hốt hoảng sợ hãi, vì những gì đen tối nhất đang đổ ập trên cuộc đời tất cả chúng ta!! Không gia đình nào mà không có người phải đi vào ngục tù cải tạo hoặc bị cưỡng bách đi định cư tại vùng kinh tế mới!!

Chính trong những năm tháng đen tối ấy, hàng đoàn người đã bỏ lại tất cả để vượt biển với hy vọng được lập nghiệp tại vùng đất mới. Hàng trăm ngàn người đã mất tích trong rừng sâu hoặc làm mồi cho cá mập! Những lúc lênh đênh trên Biển Ðông hoặc băng rừng vượt suối, đối với mọi người được đến định cư tại Hoa Kỳ là một may mắn đặc biệt như đến Miền Ðất Hứa được diễn tả trong Cựu Ước của bộ Kinh Thánh. Thảng hoặc đến định cư tại quốc gia này theo các chương trình ODP, HO, Con Lai, chúng ta khác nào những tổ tiên của nhân dân Hoa Kỳ trước đây được Thượng Ðế quan phòng hướng dẫn đến miền đất mới này.

Ngày nay bình tâm nhìn lại cuộc sống hiện tại, rất nhiều người trong chúng ta không thể ngờ rằng họ đã có tất cả những gì mà trước đây không bao giờ dám mơ ước. Ða số người Việt tại Hoa Kỳ đã có công ăn việc làm, nhà cửa, xe cộ, con cái khôn lớn thành đạt hơn gấp nhiều lần trước đây tại quê nhà!! Nhưng có bao giờ chúng ta biết cảm tạ Thượng Ðế như nhân dân Hoa Kỳ hàng năm mừng Ðại Lễ Tạ Ơn không?! Có bao giờ chúng ta nhớ đến ngày đầu tiên đặt chân trên đất Mỹ để Tạ Ơn Thượng Ðế, đồng thời cám ơn những vị ân nhân đã giúp đỡ mình trong những ngày đầu tiên bỡ ngỡ nơi miền đất lạ này không?!

Nếu có người nào nghĩ rằng họ không mang ơn ai, đặc biệt với Thượng Ðế thì đó là một lầm lỗi lớn nhất, vì đời sống mỗi người đều có những liên đới chập chùng! Không người nào mà không liên đới với những người khác! Trong cuộc sống mỗi người, chúng ta thường chẳng cho đi bao nhiêu nhưng đã nhận lãnh quá nhiều! Nếu một ngày nào đó, đời ta không còn nhận được những cộng tác, những yêu thương, những giúp đỡ, những cung cấp phương tiện của bao người khác, lập tức ta sẽ trở thành bơ vơ nghèo nàn khốn khổ biết bao!! Từ vật chất đến tinh thần, cuộc sống mỗi người đều được xây dựng bằng biết bao công ơn, bao hy sinh đóng góp của rất nhiều người khác, đặc biệt sự quan phòng kỳ diệu và muôn hồng ân của Thượng Ðế.

Tiền bạc, quà tặng ta có thể đền trả. Nhưng những ân tình thương mến làm sao ta có thể đáp đền?! Những mồ hôi nước mắt, những hy sinh tận tâm của bao người mà chúng ta hàng ngày chia sẻ cho nhau đều là những tặng vật thiêng liêng cao quý. Chưa chắc gì ta đã hiểu rõ đích thực những giá trị cao quý, những hồng ân huyền nhiệm ấy, nói chi đến đền trả cho cân xứng?!

Trong ngày Ðại Lễ Tạ Ơn mỗi năm, không có gì đáng khích lệ và ý nghĩa, nếu các Cộng đồng Người Việt tại Hoa Kỳ tổ chức những buổi gặp gỡ, những cuộc liên hoan, để củng cố tình thương, xây dựng tình đoàn kết thông cảm giữa những đồng bào ruột thịt với nhau, đặc biệt với những Cộng đồng thiểu số khác và nhân dân địa phương. Càng nhiều sinh hoạt tương trợ, chúng ta càng làm cho ý nghĩa ngày Ðại Lễ Tạ Ơn càng phong phú.

Thượng Ðế Yêu Thương Chúng Ta: Phải chăng đó chính là điệp khúc mà mỗi người chúng ta hãy thành kính lập lại trong từng giây phút của cuộc sống, nhất là khi nhìn lại bao hồng ân Ngài đã thương ban.

Với ánh sáng Niềm Tin Tôn Giáo, chúng ta khẳng định rằng: Mỗi người chúng ta đều có một chương trình đặc biệt trong sự quan phòng của Ngài. Ðối với Ngài, không có đám đông vô danh! Với Ngài, con người không trở thành những con số mơ hồ vô nghĩa như những người tù Ðức Quốc Xã hay tù Việt cộng! Ngài gọi mỗi người chúng ta bằng một tên gọi riêng. Mỗi người chúng ta đều có một giá trị không thể thay thế được trong chương trình của Ngài. Ðàng khác chúng ta không thể nào đo lường và thấu hiểu Tình Yêu của Thượng Ðế bằng thước đo hẹp hòi là trí óc bé nhỏ của ta!!

Thượng Ðế cũng không tạo dựng con người chúng ta theo một khuôn mẫu chung chung như những cơ phận trong một cỗ máy, được sản xuất theo hệ thống giây chuyền mà theo chương trình riêng biệt cho mỗi người. Mọi biến cốâ vui buồn lớn nhỏ đều được Ngài xử dụng để mang lại thiện hảo cho ta, phương chi vấn đề định cư của trên hai triệu người Việt tại hải ngoại sau biến cố tháng tư đen năm 1975. Ðối với Thượng Ðế, sự hiện diện đông đảo này dĩ nhiên đã đi vào kế hoạch Quang Phục Quê Hương Việt Nam hôm nay và ngày mai.

Tất cả đều mang Dấu Ấn Tình Yêu của Thượng Ðế. Tất cả đều là Hồng Ân của Ngài. Nếu so sánh cuộc đời mỗi người chúng ta với đồng bào trong nước đang sống trong thiếu thốn tất cả, từ cuộc sống nghèo khó lầm than đến thiếu tự do dân chủ!! Vậy còn gì thiết thực và xác đáng bằng tâm tình biết ơn mà mỗi người chúng ta dâng lên Thượng Ðế trong Ngày Ðại Lễ Tạ Ơn này. Và phải chăng ngày Ðại Lễ Tạ Ơn là ngày mà chúng ta Tạ Ơn Trời thì đừng quên biết ơn mọi người.