Hãy Cảm Tạ và Ngợi Khen

Một Giải Thích Phổ Thông về Thánh Lễ
(Pt Giuse Trần Văn Nhật chuyển dịch từ tài liệu của HĐGM Hoa Kỳ)

Phần 2: Các Nghi Thức Nhập Lễ

hông ai đến bữa tiệc Tạ Ơn mà lại ngồi ngay vào bàn ăn... Người có một chút nhận xét về kiểu cách trong gia đình thì không làm như vậy.

Ngay từ ngoài cửa đã có sự chào hỏi, có những bắt tay mừng rỡ, có những giới thiệu. Có thể đó là một người bạn gái, một người bạn chí thân từ trung học, hoặc là ông cậu bà dì mà từ bao nhiêu năm gia đình không gặp. Và trong nhà thường xuyên có tiếng trẻ nô đùa. Trước khi ăn, người ta thường kể lại những câu chuyện trong gia đình, chuyện mới cũng như chuyện cũ. Cả một cảnh huyên náo và vui vẻ trò chuyện.

Đối với cộng đồng Kitô Hữu, việc cử hành Thánh Lễ cũng tương tự như vậy. Chúng ta không bao giờ nghĩ rằng khi đến nhà thờ là ngồi ngay xuống để nghe sách thánh. Có những mẫu mực, những quy tắc được chấp nhận để chuẩn bị tâm hồn chúng ta, giúp chúng ta sẵn sàng tiếp nhận những gì theo sau.

Ngay cả trước khi nốt nhạc đầu tiên được tấu lên vẫn còn những sinh hoạt đang tiếp diễn. Chúng ta nối đuôi nhau vào nhà thờ. Chúng ta đang trong tiến trình quy tụ. Chúng ta đang TẬP HỢP. Có thể, ngay từ cửa nhà thờ chúng ta đã được chào đón bởi một "đại diện" cộng đồng. Nhiều người trong chúng ta chào hỏi nhau rất tự nhiên--ngay từ bãi đậu xe, trên đường vào nhà thờ, trong hàng ghế ngồi. Dần dà, chúng ta nhận ra rằng, trước khi cầu nguyện chung với nhau, chúng ta phải ở với nhau, quen biết nhau đã.

Chúng ta còn được chào đón bởi những cảnh trí bên trong nhà thờ. Những cờ xí mầu mè, những chậu kiểng và bình hoa, những tranh ảnh tôn giáo--tất cả như chào đón chúng ta đến mừng lễ. Không cần phải nói, khi nhìn thấy những chậu hoa huệ tây chúng ta biết đó là mùa Phục Sinh. Còn hang đá, cây thông, và đèn nến nhắc nhở chúng ta về mùa Giáng Sinh. Cảnh trí, vật trang hoàng không phải là những chi phí xa hoa nhưng là những gì cần thiết cho khung cảnh cầu nguyện. Nghi lễ của Kitô Giáo đánh động đến mọi giác quan của chúng ta. Nó như chạm đến toàn thể con người chúng ta.

Các Nghi Thức Nhập Lễ tiếp tục chuẩn bị chúng ta để đích thực là một quy tụ của những người có đức tin, một tập hợp được kết cấu bằng trí óc và tâm hồn, một cộng đồng của những người mà trong đó Đức Kitô đang hiện diện. Sau đây là các phần khác biệt của nghi thức này:

Ca Nhập Lễ

• Nghinh Tiến
• Tôn Kính Bàn Thờ
• Làm Dấu Thánh Giá
• Lời Chào Hỏi
• Dẫn Nhập vào Thánh Lễ
• Nghi Thức Sám Hối
• Tưởng Nhớ Bí Tích Rửa Tội
• Kinh Thương Xót
• Kinh Vinh Danh

Lời Nguyện Đầu Lễ

Mặc dù thời gian chuẩn bị này thật quan trọng, nhưng những nghi thức này vẫn được coi và được cử hành nhằm giúp chúng ta chuẩn bị tâm hồn đón nhận những gì sắp xảy đến. Trong các yếu tố được kể ra ở đây, phần Ca Nhập Lễ và Lời Nguyện Đầu Lễ thường được coi là quan trọng nhất. Những nghi thức ở giữa hai phần này thì có thể linh động.

Ca Nhập Lễ: Hơn bất cứ yếu tố nào khác, việc ca hát giúp cộng đồng kết hợp làm một. Chúng ta bắt đầu việc cử hành bằng một bài hát, có thể gọi là bài ca mở đầu hay ca nhập lễ. Đây là cử chỉ đầu tiên mà mọi người cùng nhau thi hành với tính cách cộng đồng. Mục đích của bài hát là để đưa giáo dân, thừa tác viên đi vào tâm tình của buổi lễ. Bài hát này quan trọng đến nỗi chúng ta thường hát cho đến hết mọi lời thì mới thôi.

Nghinh Tiến: Cuộc nghinh tiến của các thừa tác viên là một nghi thức tiến vào nhà thờ của linh mục chủ tế và những người phục vụ cộng đồng trong khi hành lễ. Cuộc nghinh tiến có thể thật linh đình hoặc đơn giản, tùy theo trường hợp. Nó luôn luôn được coi là một diễn đạt rõ ràng của cộng đồng giáo dân, vì trước hết và trên hết, mỗi thừa tác viên là một phần tử của cộng đồng.

Tôn Kính Bàn Thờ: Cuộc nghinh tiến chấm dứt với phần tôn kính bàn thờ. Dĩ nhiên, bàn thờ là vật chủ yếu trong nhà thờ. Nó là một dấu hiệu của Đức Kitô, Ngài là đá góc và tâm linh chủ yếu của Giáo Hội. Bàn thờ cũng là một dấu hiệu của Đức Kitô mà Người đang hiện diện giữa các phần tử. Trong một số trường hợp, chúng ta tỏ lòng tôn kính bàn thờ qua việc xông hương vì chính từ bàn thờ này mà lời nguyện được dâng lên Chúa như hương trầm thơm bay.

Dấu Thánh Giá; Lời Chào; Lời Hướng Dẫn Thánh Lễ: Sau khi bài ca nhập lễ chấm dứt, chúng ta bắt đầu với dấu thánh giá để nhắc nhở chúng ta là một dân tộc đã được rửa tội trong danh thánh của Thiên Chúa Ba Ngôi. Lời chào (Chúa ở cùng anh chị em) và câu đáp (Và ở cùng cha) muốn nói rằng quả thực Thiên Chúa đang hiện diện giữa chúng ta. Lời hướng dẫn thánh lễ có thể tùy ý thi hành cốt để nhắc nhớ các điểm đặc biệt của buổi lễ.

Nghi Thức Sám Hối: Tại đây, toàn thể cộng đồng nhớ đến Thiên Chúa là Đấng giầu lòng từ bi luôn luôn tha thứ và ban ơn cứu độ cho chúng ta. Trước hết, chủ tế mời chúng ta quay về với Thiên Chúa là Đấng từ bi và nhân hậu. Sau đó, trong thinh lặng chúng ta quay về với chính mình, để suy nghĩ về những phạm vi đời sống mà trong đó chúng ta cần hoà giải với Thiên Chúa và tha nhân. Sự suy tư này thường được tiếp nối bằng một tuyên xưng phổ thông (tỉ như kinh ăn năn tội). Nghi thức này kết thúc bằng một lời nguyện của vị chủ tế khi nài xin ơn tha thứ. Như các câu được ghi trong sách bí tích chỉ rõ, mục tiêu chính của nghi thức này là nhắm đến Thiên Chúa và lòng thương xót của Người, chứ không phải tội lỗi của con người. Chúng ta tuyên xưng rằng Chúa là Thiên Chúa từ bi.

Nhắc Nhớ Bí Tích Rửa Tội: Trong mọi Thánh Lễ Chúa Nhật, nghi thức sám hối có thể được thay thế bằng nghi thức làm phép nước và rẩy nước thánh. Nghi thức này là một nhắc nhớ về bí tích rửa tội của chúng ta. Nó cũng là một nhắc nhở về tính cách độc đáo của ngày Chúa Nhật. Chúng ta quy tụ trong ngày Chúa Nhật để cử hành mầu nhiệm vượt qua của Đức Kitô mà Người đã vượt qua cái chết để đến sự sống mới. Mỗi Chúa Nhật là một lễ vượt qua được cử hành để tưởng nhớ đến sự sống lại của Chúa và đó là căn nguyên của mọi sự hòa giải.

"Xin Chúa Thương Xót": Nếu trong nghi thức sám hối không bao gồm kinh "Xin Chúa Thương Xót," thì cộng đồng dùng công thức này để tung hô Chúa phục sinh vì lòng nhân từ và độ lượng của Người cho dân chúng ở khắp mọi nơi.

Kinh Vinh Danh: Kinh Vinh Danh là một thánh ca xưa nhất của Giáo Hội mà lúc đó được dùng như một bài thánh ca ngày Phục Sinh. Ngày nay chúng ta dùng bài này để nhấn mạnh đến ngày lễ cũng như yếu tố đặc biệt của một vài Chúa Nhật hoặc lễ trọng. Cả giáo đoàn phải hát với tất cả niềm vui, ngợi khen Chúa Cha vì sự vinh hiển của Người và xin Chúa Giêsu Phục Sinh lắng nghe lời cầu nguyện.

Lời Nguyện Đầu Lễ: Các nghi thức nhập lễ được chấm dứt bằng lời nguyện đầu lễ. Với ý thức rằng chúng ta đang đứng trước sự hiện diện của Thiên Chúa, vị chủ tế mời chúng ta thinh lặng cầu nguyện. Giây phút thinh lặng này rất cần cho phần cầu nguyện, và thời gian im lặng phải được chủ tế tuân giữ để mọi người ý thức về sự hiện diện của Thiên Chúa và chuẩn bị dâng lời khẩn nguyện. Sau đó vị chủ tế gom tất cả các ý nguyện riêng tư thành một lời khẩn nguyện dâng lên Chúa Cha. Lời nguyện này được dâng lên Thiên Chúa Cha qua sự trung gian của Đức Kitô (Vị Thượng Tế và Trạng Sư của chúng ta) trong Chúa Thánh Thần. Đây là lời cầu nguyện của chúng ta, và chúng ta nói lên sự đồng tâm nhất trí với lời đáp "Amen," có nghĩa "thật đúng như vậy."