 |
|
|
|
Theo cuốn "The Church Emerging from Vatican II: A Popular Approach to Contemporary Catholicism" Chương 3: Các Văn Kiện của Công Đồng Vatican II
hông thể nào coi thường ảnh hưởng của các văn kiện Công Đồng Vatican II đối với Giáo Hội Công Giáo. Trong một vài thập niên sau công đồng, câu chuyện công đồng thường được kể lại theo kiểu "trước và sau": Trước Công Đồng Vatican II, mọi sự đều tăm tối, sái quấy và cản trở; sau Công Đồng Vatican II, mọi sự đều sáng tỏ, canh tân và cởi mở. Có lẽ một số người cần được nghe tình tiết này trong một thời gian. Không ai hồ nghi rằng Công Đồng Vatican II đã đem lại nhiều thay đổi quan trọng và cần thiết. Một cách tự nhiên, có lẽ người ta muốn chú trọng đến những thay đổi này. Tuy nhiên, cùng lúc ấy cũng có nhiều tiếng nói Công Giáo ngày nay đòi hỏi rằng câu chuyện "trước và sau" của Công Đồng Vatican II vẫn được tiếp tục kể lại trong khung cảnh sâu rộng hơn của lịch sử Giáo Hội. Vì trong tất cả những thay đổi, vẫn còn một tảng đá sâu ngầm, rộng lớn hơn. Những gì kế tiếp là hy vọng rằng người ta sẽ không chỉ hiểu Công Đồng Vatican II về những thay đổi lớn lao mà nó đã đem lại, nhưng còn thấy trong công đồng ấy một phát biểu rõ ràng về đức tin Công Giáo tiếp nối với truyền thống Công Giáo lớn lao hơn. Trong Chương NàyChương này nhằm đem lại một cái nhìn tổng quát về mười sáu văn kiện của Công Đồng Vatican II. Chúng ta sẽ liệt kê các văn kiện cùng với phần diễn tả ngắn gọn. Sau đó chúng ta sẽ thảo luận về sự quan trọng của các văn kiện. Sau cùng, chúng ta sẽ đặc biệt lưu ý đến Lumen Gentium và Gaudium et Spes, là hai văn kiện chính về chủ đề giáo hội làm nền tảng cho những phần còn lại trong sách này. Các Văn Kiện Công Đồng Vatican IITrong mười sáu văn kiện của Công Đồng Vatican II, nhiều văn kiện có liên hệ đến chủ đề giáo hội. Các dự thảo văn kiện được chuẩn bị bởi nhiều ủy ban gồm các giám mục và thần học gia và được đưa ra biểu quyết trong công đồng. Các ủy ban soạn thảo đầu tiên thì rất nệ cổ; trong các khóa họp đầu tiên của công đồng, một cuộc bỏ phiếu đã được thể hiện để bác bỏ một danh sách các thành viên cũ của ủy ban soạn thảo nhằm tuyển lựa các thành viên mới. Việc biểu quyết này rất quan trọng, vì nó đưa công đồng vào một tiến trình thay đổi và canh tân ngay từ lúc đầu. Hầu hết các dự thảo văn kiện đều được sửa đổi lại và văn kiện sau cùng rất khác với bản soạn thảo đầu tiên. Danh sách sau đây chỉ nhằm đem lại một cái nhìn tổng quát về các văn kiện. Các văn kiện từ 1963Hiến Chế Tín Lý Về Phụng Vụ Thánh: đề cập đến các nguyên tắc canh tân phụng vụ làm nền tảng cho nhiều cải tổ phụng vụ sẽ được thể hiện sau công đồng. Sắc Lệnh về Truyền Thông Xã Hội: thảo luận về sự quan trọng của truyền thông đối với sự tiến bộ liên tục của nhân loại và sự góp phần của người Công Giáo nếu có thể. Các Văn Kiện từ 1964Hiến Chế Tín Lý về Giáo Hội (Lumen Gentium, "Ánh Sáng Muôn Dân"): đề xướng một sự hiểu biết về giáo hội với các đặc tính: giáo hội là một mầu nhiệm, có tính cách hoàn vũ, chia sẻ thẩm quyền, chú ý đến giáo dân, và cần canh tân và tái cải tổ. Sắc Lệnh về Giáo Hội Công Giáo Đông Phương: ca ngợi di sản phụng vụ và thần học của các giáo hội này, tuy ở Đông Phương nhưng vẫn giữ sự hiệp thông với Rôma. Sắc Lệnh về Đại Kết: thú nhận lỗi lầm từ mọi phía vì những tranh chấp gây nên sự chia cắt trong Kitô Giáo; tìm cách đối thoại và hợp nhất với "những anh em đã chia lìa." Các Văn Kiện từ 1965Sắc Lệnh về Văn Phòng Mục Vụ của các Giám Mục Trong Giáo Hội: xác định thẩm quyền và nhiệm vụ của các giám mục trong giáo phận của các ngài, trong cuộc họp cấp miền, và trong giáo hội nói chung. Sắc Lệnh về Canh Tân Cập Nhật Hóa Đời Sống Tu Trì: kêu gọi canh tân trong cơ cấu tổ chức và quy luật, nhưng coi yếu tố then chốt để canh tân là thể hiện các lời khấn khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục. Sắc Lệnh về Huấn Luyện Linh Mục: kêu gọi việc huấn luyện các linh mục một cách nghiêm chỉnh, kể cả việc chú trọng đến các tiêu chuẩn cao trong việc học, đời sống tâm linh và huấn luyện mục vụ. Tuyên Bố về Giáo Dục Kitô Hữu: xác nhận sự quan trọng của việc giáo dục Kitô Hữu ở nhà, ở trường, và ở nhà thờ và kêu gọi việc cập nhật hóa các phương pháp giáo dục để phù hợp với các ngành khoa học xã hội. Tuyên Bố về Sự Tương Giao Giữa Giáo Hội và Các Tôn Giáo Không Phải Kitô Giáo: kêu gọi thái độ cởi mở và cộng tác với các tôn giáo lớn trên thế giới. Hiến Chế Tín Lý về sự Mặc Khải của Thiên Chúa: xác định phương cách dùng Kinh Thánh và Truyền Thống như các bày tỏ chính yếu của mặc khải Kitô Giáo; điểm đáng chú ý là việc chấp nhận các phương pháp hiện đại trong việc khảo cứu Kinh Thánh và trong thần học. Sắc Lệnh về Tông Đồ Giáo Dân: khuyến khích giáo dân sống đạo và loan truyền phúc âm trong gia đình, nơi sở làm, và hoạt động xã hội. Tuyên Bố về Tự Do Tôn Giáo: cho rằng phẩm giá căn bản của loài người đòi hỏi sự tự do không bị ép buộc về vấn đề tôn giáo. Mọi người phải được tự do thờ phượng theo lương tâm của mình. Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Giáo của Giáo Hội: nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc truyền giáo bên ngoài Giáo Hội, nhất là qua việc hình thành các cộng đoàn ở giáo hội địa phương. Sắc Lệnh về Thừa Tác Vụ và Đời Sống Linh Mục: làm sáng tỏ nhiệm vụ của linh mục và sự tương giao giữa linh mục với giám mục và giáo dân. Hiến Chế Mục Vụ về Giáo Hội Trong Thế Giới Ngày Nay (Gaudium et Spes, "Vui Mừng và Hy Vọng"): đưa ra hình ảnh của Giáo Hội như để phục vụ thế giới; đặc biệt trình bầy về lập trường của Giáo Hội đối với vấn đề gia đình, văn hóa, kinh tế, chính trị, và hòa bình. Sự Quan Trọng Cân Xứng của Các Văn KiệnDanh sách trên chỉ liệt kê thứ tự mà các văn kiện được công bố. Vấn đề văn kiện nào quan trọng hơn hiện đang được bàn cãi. Nhiều thần học gia coi Lumen Gentium, Hiến Chế Tín Lý về Giáo Hội, là văn kiện quan trọng nhất của công đồng. Chính trong văn kiện này mà Giáo Hội Công Giáo nói rõ căn tính của mình trong thế kỷ hai mươi. Nhiều thay đổi quan trọng nhất cũng được tìm thấy trong văn kiện này. Một vài văn kiện khác, tỉ như về vấn đề Đại Kết, các Tôn Giáo Không Phải Kitô Giáo, Giám Mục, Đời Sống Tu Trì, Linh Mục, và Đào Tạo Linh Mục, và Giáo Dân có thể coi như những khai triển thêm những gì đã có trong Lumen Gentium. Các thần học gia khác nói rằng người ta không thể hiểu biết đầy đủ những gì Công Đồng Vatican II nói về Giáo Hội nếu không nghiên cứu văn kiện Gaudium et Spes, Hiến Chế Mục Vụ về Giáo Hội trong Thế Giới Ngày Nay. Đây là một văn kiện vĩ đại về công bằng xã hội của công đồng và tượng trưng cho sự thay đổi sâu xa nhất như nhiều người nghĩ đó là, từ một giáo hội mâu thuẫn với thế giới đến một giáo hội góp phần cho thế giới. Tuy nhiên, nhiều thần học gia khác lại cho rằng văn kiện về Mặc Khải tượng trưng cho sự bày tỏ chân thành nhất của công đồng. Văn kiện này có nhiều liên can đến các phương cách căn bản nhất mà người Công Giáo nghĩ về sứ điệp Kitô Giáo như được truyền đạt qua Kinh Thánh và Truyền Thống. Văn kiện xác nhận rằng phương cách dạy bảo của Giáo Hội phải thay đổi trong các hoàn cảnh biến đổi của lịch sử. Văn kiện xác nhận thái độ cởi mở của Công Giáo đối với các phương pháp nghiên cứu kinh thánh và các phương pháp hiện đại trong thần học. Dù rằng chỉ một ít người cho rằng văn kiện về Tự Do Tôn Giáo là quan trọng nhất, văn kiện này thay cho nhiều văn kiện khác để trở thành một dấu hiệu rõ ràng nhất về sự thay đổi trong Công Đồng Vatican II. Giáo Hội đã đảo ngược lập trường trước đây về việc khuyến khích các quốc gia theo Công Giáo giới hạn sự thờ phượng của các tôn giáo khác. Khi thú nhận rằng dân chúng phải nghe theo tiếng lương tâm về vấn đề tôn giáo, Giáo Hội đã tiến triển cách đáng kể để phù hợp với các phát triển sau này. Văn kiện Hoạt Động Truyền Giáo cũng được coi là quan trọng nhất trong sự phát triển của Giáo Hội. Trong những năm gần đây, các lãnh vực canh tân quan trọng nhất được chú trọng đến là vấn đề phúc âm hóa và phát triển các cộng đồng đức tin ở địa phương. Văn kiện về Phụng Vụ cũng đáng chú ý vì là văn kiện đầu tiên được công bố. Những thay đổi trong sự hiểu biết về bí tích đã đặt ra khuôn mẫu đầu tiên cho những thay đổi về sau. Kết quả hiển nhiên nhất của công đồng trong những năm đầu tiên thì có liên hệ đến sự thay đổi phụng vụ, tỉ như linh mục quay mặt xuống giáo dân khi làm lễ và việc sử dụng tiếng địa phương thay vì tiếng Latinh. Các văn kiện này tiếp tục có ảnh hưởng sâu xa đến Giáo Hội. Hiển nhiên là mọi văn kiện được công bố gần đây bởi đức giáo hoàng, các giám mục hay hội đồng giám mục đều tìm thấy điểm xuất phát trực tiếp từ Công Đồng Vatican II. Lumen Gentium (Ánh Sáng Muôn Dân)Một trong những lý do mà công đồng được triệu tập là để hoàn tất chương trình dở dang của Công Đồng Hồi tưởng lại, nhiều người Công Giáo cảm thấy nhẹ nhõm khi toàn thể văn kiện về giáo hội đã không được Công Đồng Sự tiến triển của văn kiện Lumen Gentium của Công Đồng Vatican II có thể được nhận thấy qua ba lần soạn thảo. Bản dự thảo đầu tiên của văn kiện này được viết bởi một ủy ban cực kỳ nệ cổ. Nó bao gồm một vài tiến bộ hiển nhiên, nhưng nói chung những điểm thần học của bản dự thảo vẫn giống như văn kiện chưa được thông qua của Công Đồng Vatican I. Ngay cả tựa đề của các chương người ta đã thấy tính cách cổ xưa của ngôn từ và giọng điệu khắc nghiệt của văn kiện: Dự Thảo Đầu Tiên, 1962
Trong phần phát biểu nổi tiếng ở Công Đồng Vatican II, Đức GM Emile De Smedt của giáo phận Bruges đã bác bỏ bản soạn thảo này vì não trạng phò giáo sĩ, nặng nề pháp lý và thái độ huênh hoang của bản soạn thảo. Não trạng phò giáo sĩ là chú trọng quá nhiều đến linh mục, giám mục và các tu sĩ khác; sự nặng nề pháp lý là thái độ chú trọng quá đáng đến luật lệ và tổ chức; huênh hoang là chú trọng một cách thiếu phê bình đến sự thành đạt và khả năng của một tổ chức mà quên đi những vấn đề của chính mình cũng như nhu cầu cần thăng tiến. Một bản dự thảo mới được đặt ra nhằm nhấn mạnh hơn đến lời kêu gọi nên thánh của toàn thể người dân trong Giáo Hội, đến tính cách bí ẩn của Giáo Hội trong chương trình cứu độ, và Giáo Hội cần khởi sự tiến trình cải tổ và canh tân. Bản dự thảo thứ hai được đưa ra vào năm 1963, bản này được viết bởi một ủy ban mới do Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII thành lập nhằm trình bầy một cách quân bình các quan điểm nệ cổ và cấp tiến. Bản này bao gồm nhiều thay đổi sâu rộng làm nền tảng cho các bản dự thảo thứ ba và sau cùng. Các chủ đề của các chương 9, 10, và 11 trong bản dự thảo thứ nhất được coi là quan trọng đến độ cần phải được tách rời thành các văn kiện riêng (Tự Do Tôn Giáo, Hoạt Động Truyền Giáo, và Vấn Đề Đại Kết). Nhưng lưu tâm quá nặng về tổ chức của các chương 3, 4, 7 và 8 của dự thảo thứ nhất được gộp chung thành một đoạn và do đó ít được nhấn mạnh trong bản dự thảo thứ hai. Danh từ "Dân Chúa" được dùng như đầu đề của chương đề cập đến giáo dân. Lời kêu gọi nên thánh trong giáo hội được đứng riêng thành một chương. Bản dự thảo thứ hai được sắp xếp như sau: Dự Thảo Thứ Hai, 1963 Phần 1: I. Sự huyền nhiệm của Giáo Hội II. Cơ cấu phẩm trật của giáo hội và nhất là hàng giám mục. Phần II: III. Dân Chúa và nhất là giáo dân. IV. Lời mời gọi nên thánh trong giáo hội. Bản dự thảo thứ hai được đính kèm bởi một phụ lục đề nghị rằng phần "Dân Chúa" phải đứng riêng một chương. Sự thay đổi này được chấp thuận ngay lập tức, hầu như tuyệt đối. Đây là điều cực kỳ quan trọng vì nó là dấu hiệu của chiều hướng không muốn chú trọng đến bản chất phẩm trật của Giáo Hội mà muốn nhấn mạnh đến một Giáo Hội được hình thành chính yếu bởi các phần tử ở trong đó. Trong bản dự thảo cuối cùng của Lumen Gentium, chương Dân Chúa là chương thứ hai, ngay sau chương mở đầu nhấn mạnh đến bản chất huyền nhiệm (hơn là pháp lý) của giáo hội: Dự Thảo Sau Cùng, 1964
Bản sau cùng của Lumen Gentium đã giúp vạch ra hướng đi của Giáo Hội khi bước vào thế kỷ hai mươi mốt. Tám chương của văn kiện Lumen Gentium được dùng làm nền tảng căn bản cho hai mươi bốn chương còn lại của cuốn sách này. Vì mỗi một chương của Lumen Gentium đều có ba chương bàn thảo về văn kiện và khảo sát các chủ đề liên hệ. Gaudium et Spes (Vui Mừng và Hy Vọng)Văn kiện Gaudium et Spes là văn kiện phát sinh trực tiếp từ cuộc thảo luận xảy ra ngay trong Công Đồng Vatican II. Vào ngày 4 tháng Mười Hai 1962, Đức Hồng Y Léon-Joseph Suenens thúc giục công đồng tìm ra một quan điểm chủ yếu để nói lên một cách rành mạch sự quan hệ của Giáo Hội với thế giới ngày nay. Nhận xét của ngài lại được lập lại bởi Đức Giovanni Battista Montini, là người mà trong vòng một năm sau trở thành Đức Giáo Hoàng Phaolô VI. Đức Phaolô VI đã cổ võ chủ đề sự tiến bộ con người trong suốt thời gian làm giáo hoàng. Tuy nhiên, việc hình thành văn kiện Gaudium et Spes có thể nói phần lớn là nhờ Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII. Quan điểm mà Đức Suenens nói lên thì đã được khơi mào trong bài diễn văn khai mạc công đồng của Đức Gioan XXIII. Nhiều phần của văn kiện Gaudium et Spes được trích từ các thông điệp xã hội của Đức Gioan XXIII, Mater et Magistra (Người Mẹ và Người Thầy, 1961) và Pacem in Terris (Hoà Bình Trên Mặt Đất, 1963). Văn kiện Gaudium et Spes duy trì đặc điểm căn bản liên hệ đến các thông điệp này: Thay vì chỉ tuyên bố về kiểu cách mà thế giới phải vận hành, văn kiện hiến dâng sự phục vụ của Giáo Hội cho thế giới nhằm góp phần cho sự đối thoại và tiến bộ của con người. Trong một ý nghĩa, Gaudium et Spes là một tổng hợp các học thuyết xã hội truyền thống của giáo hoàng được khởi sự từ Đức Lêô XIII với thông điệp Rerum Novarum (Về Điều Kiện của Nhân Công, 1891). Truyền thống này được tiếp tục trong những năm gần đây với Đức Phaolô VI và thông điệp Populorum Progressio (Về Sự Phát Triển các Dân Tộc, 1967) và Đức Gioan Phaolô II với Laborem Exercens (Về Công Việc Con Người, 1981), Sollicitudo Rei Socialis (Về Những Lưu Tâm Xã Hội, 1987), và Centesimus Annus (Về Ngày Kỷ Niệm 100 Năm [Rerum Novarum], 1991). Sau đoạn giới thiệu ngắn, có hai phần chính trong Gaudium et Spes. Phần một gồm bốn chương khảo sát các nguyên tắc căn bản làm nền tảng tương giao giữa Giáo Hội và sự tiến bộ của con người. Phần hai gồm năm chương đề cập đến các vấn đề đặc biệt về văn hóa và xã hội: Lời Mở Đầu Lời Giới Thiệu Phần Một: Giáo Hội và Ơn Gọi của Nhân Loại
Phần Hai: Một Số Vấn Đề Đặc Biệt Khẩn Trương
Gaudium et Spes, văn kiện dài nhất của công đồng, đã chứng thực sự quan trọng của truyền thống giáo huấn xã hội của Công Giáo và đã vạch ra một đường hướng cởi mở và đối thoại nhờ vào giáo huấn ấy. Cách kết cấu của văn kiện đã đem lại hứng khởi cho chín chương trong cuốn sách này, từ chương 28 đến 36. Tóm LượcTrong chương này chúng ta vừa mới duyệt qua các văn kiện của Công Đồng Vatican II, đặc biệt chú ý đến hai văn kiện chính của Giáo Hội. Chúng ta cũng đề cập đôi chút đến phương cách mà Công Đồng Vatican II đã đem lại những thay đổi khi công đồng cố gắng bày tỏ truyền thống Công Giáo một cách trung thành. Ba chương kế tới sẽ dùng chương một của văn kiện Lumen Gentium như điểm căn bản để khảo sát các vấn đề hiện nay mà Giáo Hội đang phải đối phó. Câu Hỏi Suy Tư
|
||
|
Copyright © 2007 by www.nguoitinhuu.com |
